Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν για «θρασύτατη» επίθεση σε δύο τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ τα ξημερώματα, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ένας Ινδός ναυτικός και να τραυματιστούν οκτώ ακόμη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλουν χρέωση 20% στα φορτία που διέρχονται από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, στο πλαίσιο ενός νέου αποκλεισμού.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ πλήττουν «πολύ σκληρά» το Ιράν, καθώς οι επιθέσεις μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίστηκαν για τρίτη διαδοχική νύχτα.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν απάντησε στην ανακοίνωση για τον αποκλεισμό, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη θα παραμείνει ο «ΦΥΛΑΚΑΣ» των Στενών του Ορμούζ, χρησιμοποιώντας τον ίδιο όρο που είχε χρησιμοποιήσει ο Τραμπ.
Η διαμάχη για τον έλεγχο των Στενών απειλεί να υπονομεύσει τις προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου, ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι μια συμφωνία παραμένει εφικτή.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας με το Ιράν άφησε ο Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες Δευτέρα πως παραμένει «πιθανή» η σύναψη συμφωνίας με το Ιράν, παρά τη συνέχιση των βομβαρδισμών των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας για τρίτη συνεχή νύχτα, και παρά την επανεπιβολή του αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών που διέταξε από σήμερα.
Ερωτηθείς στο Οβάλ Γραφείο αν νομίζει πως μπορεί να κλειστεί κάποια συμφωνία με την Τεχεράνη, ο Ρεπουμπλικανός απάντησε «ναι, νομίζω ότι είναι πιθανή μια συμφωνία. Σίγουρα».
Τα ΗΑΕ κατηγορούν το Ιράν για επίθεση σε τάνκερ
Καθώς η ένταση γύρω από τη διεθνή θαλάσσια οδό κλιμακώθηκε, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν τα ξημερώματα ότι ιρανικοί πύραυλοι Κρουζ έπληξαν δύο τάνκερ υπό σημαία των ΗΑΕ.
Από την επίθεση σκοτώθηκε ένα μέλος του ινδικού πληρώματος, ενώ οκτώ άνθρωποι τραυματίστηκαν, εκ των οποίων οι τέσσερις σοβαρά.
Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ, έξι από τους τραυματίες ήταν Ινδοί και δύο Ουκρανοί.
«Το υπουργείο Άμυνας καταδικάζει αυτή τη θρασύτατη επίθεση, η οποία συνιστά σοβαρή παραβίαση και ξεκάθαρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, απειλώντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής», ανέφερε σε ανακοίνωσή του στην πλατφόρμα Χ.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) επιβεβαίωσε αργότερα τις επιθέσεις μέσω ανακοίνωσης στο Telegram. Υποστήριξε ότι τα δύο τάνκερ αγνόησαν προειδοποιήσεις, απενεργοποίησαν τα συστήματα πλοήγησης και επιχείρησαν να περάσουν από περιοχή όπου είχαν τοποθετηθεί νάρκες.
Το IRGC ανέφερε ότι έπληξε τα πλοία και τα ακινητοποίησε.
Πρόσθεσε ότι η «συνεργασία με τον εχθρό-επιτιθέμενο» θα οδηγήσει μόνο σε «μεταμέλεια, ζημιές και καθυστερήσεις στο άνοιγμα των Στενών», καθώς και στη «δημιουργία ενεργειακής κρίσης στον κόσμο».
Ο Τραμπ ανακοίνωσε νέο αποκλεισμό και χρέωση 20% στα Στενά του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σημείο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τις δύο πλευρές να συγκρούονται για τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού μετά τις ανταλλαγές επιθέσεων στην περιοχή το προηγούμενο βράδυ.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επαναφέρουν ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και θα επιβάλουν χρέωση 20% σε όλα τα φορτία που μεταφέρονται μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι το μέτρο θα εμποδίσει «τα πλοία του Ιράν ή τους πελάτες του» να εισέρχονται ή να εξέρχονται από τη σημαντική πετρελαϊκή θαλάσσια οδό, ενώ υποστήριξε ότι όλες οι υπόλοιπες χώρες θα έχουν «δίκαιη και ανοικτή χρήση» των Στενών.
Ο αποκλεισμός, σύμφωνα με τον Τραμπ, θα τεθεί σε ισχύ την Τρίτη στις 16:00 ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ.
«Οι ΗΠΑ θα είναι από εδώ και πέρα γνωστές ως “Ο ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ”, αλλά ως τέτοιες και για λόγους δικαιοσύνης θα αποζημιώνονται με ποσοστό 20% σε όλα τα φορτία που μεταφέρονται, για όλα τα κόστη που απαιτούνται ώστε να παρέχεται ασφάλεια και προστασία σε αυτό το ιδιαίτερα ασταθές σημείο του κόσμου», έγραψε.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «χτυπούν το Ιράν πολύ σκληρά».
«Καταστρέφουμε όλη την επιθετική τους ικανότητα. Και ελέγχουμε τα Στενά», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς για τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών, απάντησε: «Ναι, πιστεύω ότι μια συμφωνία είναι δυνατή».
Νέες αμερικανικές επιθέσεις τη νύχτα στο Ιράν -Σειρήνες στο Κουβέιτ
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) ανακοίνωσε νέο κύμα επιθέσεων λίγο πριν τα μεσάνυχτα (ώρα Ελλάδας), «κατόπιν εντολής του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων».
Λίγες ώρες αργότερα, επιβεβαίωσε ότι έπληξε στρατιωτικούς στόχους σε περιοχές του Ιράν, μεταξύ άλλων στο Μπουσέρ, το Τσαχ Μπαχάρ, το Τζασκ, το Κοναράκ, το Αμπού Μούσα και το Μπαντάρ Αμπάς.
Βίντεο δόθηκε στη δημοσιότητα από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (U.S. Central Command), στο οποίο δείχνει μια έκρηξη στη Ναυτική Βάση του Μπαντάρ Αμπάς στο Ιράν, καθώς τρία μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας Corsair – τα οποία επίσης αποκαλούνται επιθετικά μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας μίας κατεύθυνσης (one-way attack surface drones) – που εκτοξεύθηκαν από τον αμερικανικό στρατό, έπληξαν το λιμάνι στις 12 Ιουλίου 2026.
Σύμφωνα με την Centcom, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν με στόχο «την περαιτέρω υποβάθμιση της ικανότητας του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία».
Ο ιρανικός στρατός, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας, δήλωσε ότι έπληξε αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στο Κουβέιτ ως απάντηση.
Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε δηλώσει στο Fox News ότι οι ΗΠΑ «πιθανότατα θα αναλάβουν» τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν «παραβίασε» μια συμφωνία που είχε γίνει με τις ΗΠΑ. «Παίρνουμε τον έλεγχο των Στενών», είπε.
Η Centcom ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «θα επαναλάβουν τον αποκλεισμό της θαλάσσιας κυκλοφορίας που εισέρχεται και εξέρχεται από τα ιρανικά λιμάνια» στις 14 Ιουλίου.
«Ο αμερικανικός στρατός συνεχίζει να υποστηρίζει τη ροή της ναυσιπλοΐας στα περιφερειακά ύδατα για όλα τα πλοία που δεν παραβιάζουν τον αποκλεισμό», ανέφερε.
Η αντίδραση του Ιράν
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, απάντησε στην ανακοίνωση του Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ με ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ.
«Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει απόλυτο δίκιο. Όποιος παρέχει ασφαλή διέλευση στα εμπορικά πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ θα πρέπει να αποζημιώνεται για αυτή την υπηρεσία», έγραψε.
Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Το Ιράν ήταν πάντα ο ΦΥΛΑΚΑΣ των Στενών και θα παραμείνει έτσι ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ». «Το 20% είναι φυσικά υπερβολικό. Θα είμαστε δίκαιοι», ανέφερε.
Παράλληλα, εκπρόσωπος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), της υπηρεσίας του ΟΗΕ που ρυθμίζει τη διεθνή ναυτιλία, δήλωσε στο Reuters ότι ο οργανισμός «αντιτίθεται σταθερά στη χρέωση τελών για τη διέλευση από στενά που χρησιμοποιούνται για διεθνή ναυσιπλοΐα».
«Δεν υπάρχει νομική βάση για την επιβολή υποχρεωτικών διοδίων μόνο και μόνο για τη διέλευση από ένα στενό», ανέφερε.
Η νομική διαμάχη για τα Στενά του Ορμούζ
Πριν από την ανακοίνωση του Τραμπ, η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του Ιράν είχε δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να «παρεμβαίνουν στη διαχείριση» των Στενών.
Ο εκπρόσωπος της διοίκησης Khatam al-Anbiya, Εμπραχίμ Ζολφαγκαρί, ανέφερε ότι οι «επαναλαμβανόμενες περιπέτειες και κακόβουλες ενέργειες» των ΗΠΑ στα Στενά έχουν «θέσει σοβαρά σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια, το διεθνές εμπόριο και τη διέλευση πετρελαιοφόρων και εμπορικών πλοίων».
Προειδοποίησε, επίσης, ότι οποιαδήποτε συνεργασία με τις ΗΠΑ θα θεωρηθεί πράξη «πολέμου» κατά της κυριαρχίας του Ιράν και ότι, αν η σύγκρουση επεκταθεί, «οι φλόγες του πολέμου θα engulf όλες τις χώρες της περιοχής».
Στην πράξη, ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα εφαρμοστεί η τελευταία ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου.
Οι κανόνες των Ηνωμένων Εθνών επιτρέπουν στα κράτη να ασκούν έλεγχο στα χωρικά τους ύδατα έως και 12 ναυτικά μίλια από τις ακτές τους. Στο στενότερο σημείο τους, τα Στενά του Ορμούζ και οι θαλάσσιοι διάδρομοι διέλευσης βρίσκονται εξ ολοκλήρου μέσα στα χωρικά ύδατα του Ιράν και του Ομάν.
Η σημασία των Στενών και οι οικονομικές επιπτώσεις
Το Ιράν είχε ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνούσε προηγουμένως περίπου το 25% του παγκόσμιου πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου, μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η Τεχεράνη απάντησε με εκτόξευση πυραύλων και drones κατά του Ισραήλ και αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων σε χώρες του Κόλπου.
Το IRGC είχε επίσης νωρίτερα επιτεθεί σε εμπορικά πλοία που επιχείρησαν να περάσουν από τα Στενά χωρίς την άδειά του και είχε καταλάβει δύο πλοία.
Η ναυτιλιακή κίνηση μέσω των Στενών μειώθηκε δραματικά, προκαλώντας άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.
Οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει για πρώτη φορά ναυτικό αποκλεισμό όλων των ιρανικών λιμανιών τον Απρίλιο, με στόχο την άσκηση πίεσης στην Τεχεράνη. Περίπου πέντε εβδομάδες αργότερα, ο αμερικανικός στρατός ανέφερε ότι είχε εκτρέψει 100 εμπορικά πλοία και είχε ακινητοποιήσει τέσσερα στο πλαίσιο του αποκλεισμού.
Ο αποκλεισμός άρθηκε από τις ΗΠΑ τον Ιούνιο, στο πλαίσιο μνημονίου κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών που στόχευε στον τερματισμό της σύγκρουσης, όμως οι διαφωνίες για τα Στενά επανήλθαν.
Πολιτικές πιέσεις για τον Τραμπ για τη χρέωση 20%
Πολλοί σύμμαχοι των ΗΠΑ αναμένεται να αντιδράσουν στην προοπτική να πληρώνουν αποζημίωση στις ΗΠΑ και χρέωση 20% για όλα τα φορτία που μεταφέρονται μέσω των Στενών.
Οι επικριτές του Τραμπ στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό αναμένεται επίσης να επισημάνουν ότι τα Στενά ήταν ανοικτά και χωρίς περιορισμούς πριν από την έναρξη του πολέμου.
Η ανακοίνωση μπορεί να δημιουργήσει πολιτικές δυσκολίες και στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ορισμένοι βουλευτές, μεταξύ αυτών και Ρεπουμπλικανοί, είχαν ήδη εκφράσει αμφιβολίες για το τι κέρδισαν οι ΗΠΑ από την κατάπαυση του πυρός, την παράτασή της και τις περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Πολλοί Αμερικανοί ενδέχεται επίσης να αναρωτηθούν γιατί, παρά τις επανειλημμένες δεσμεύσεις, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται ξανά.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο των επόμενων ενδιάμεσων εκλογών, όμως άλλοι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες των πολιτών για το κόστος της ενέργειας.
Η ανακοίνωση θα μπορούσε, επίσης, να αποτελεί προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων και άσκησης πίεσης σε άλλες χώρες ώστε να εμπλακούν περισσότερο, μια τακτική που ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν.
