Νέα εποχή ανοίγει από τις 16 Σεπτεμβρίου στο Κληρονομικό Δίκαιο, με το νομοθέτημα του υπουργείου Δικαιοσύνης, που παρουσιάστηκε λίγους μήνες πριν από τον υπουργό Γιώργο Φλωρίδη και τον υφυπουργό Ιωάννη Μπούγα, να περνά πλέον στην καθημερινή εφαρμογή από δικηγόρους, συμβολαιογράφους και δικαστήρια.
Στις σημαντικές θεσμικές αλλαγές έρχεται να προστεθεί, σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida, και ένα νέο ψηφιακό εργαλείο που αναμένεται να παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες: πλατφόρμα στην οποία θα καταγράφονται τα χρέη που αφήνει πίσω του ο κληρονομούμενος, ώστε ο κληρονόμος να μπορεί να γνωρίζει την πραγματική οικονομική εικόνα της κληρονομιάς πριν αποφασίσει αν θα την αποδεχθεί ή θα την αποποιηθεί.
Παράλληλα, η εικόνα αυτή θα μπορεί να αξιοποιείται και από τους λοιπούς ενδιαφερόμενους, δημιουργώντας ένα πιο διαφανές περιβάλλον γύρω από την κληρονομιαία περιουσία.
Η νέα νομοθεσία αναμορφώνει συνολικά το Κληρονομικό Δίκαιο, το οποίο βασιζόταν σε ένα πλαίσιο που είχε διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό πριν από περίπου οκτώ δεκαετίες. Οι καινούργιες ρυθμίσεις επιχειρούν να απαντήσουν σε σύγχρονα προβλήματα, από τις αναγκαστικές συνιδιοκτησίες και τις οικογενειακές επιχειρήσεις μέχρι τα άγνωστα χρέη και την προστασία ευάλωτων ανθρώπων.
Τέλος στις αναγκαστικές συνιδιοκτησίες
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη νόμιμη μοίρα, δηλαδή το ελάχιστο μερίδιο που δικαιούνται συγκεκριμένοι στενοί συγγενείς ακόμη και όταν υπάρχει διαθήκη.
Με το νέο σύστημα, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση. Ο δικαιούχος δεν θα γίνεται, δηλαδή, υποχρεωτικά συγκύριος σε ένα ακίνητο ή σε μια επιχείρηση μαζί με άλλους κληρονόμους, αλλά θα μπορεί να αξιώσει τη χρηματική αξία του μεριδίου του.
Η αλλαγή αυτή επιχειρεί να περιορίσει τις εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησίες, οι οποίες συχνά οδηγούν σε πολυετείς δικαστικές διαμάχες και δυσκολεύουν την αξιοποίηση ακινήτων ή τη συνέχιση οικογενειακών επιχειρήσεων.
Κληρονομικές συμβάσεις – Χρέη
Για πρώτη φορά εισάγονται στην ελληνική έννομη τάξη οι κληρονομικές συμβάσεις.
Ο πολίτης θα μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να ρυθμίζει όσο βρίσκεται εν ζωή ζητήματα της μελλοντικής κληρονομικής διαδοχής. Προβλέπεται, επίσης, η δυνατότητα συμφωνιών για παραίτηση από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα.
Στόχος είναι να δίνεται μεγαλύτερη δυνατότητα προγραμματισμού της περιουσίας πριν από τον θάνατο και να περιορίζονται οι οικογενειακές συγκρούσεις που συχνά ακολουθούν.
Το ζήτημα των χρεών βρίσκεται, επίσης, στον πυρήνα της μεταρρύθμισης.
Το νέο πλαίσιο ενισχύει τον διαχωρισμό της κληρονομιαίας περιουσίας από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου, ώστε οι οφειλές του θανόντος να μη μετατρέπονται αυτομάτως σε βάρος της δικής του περιουσίας.
Έτσι, αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η νέα πλατφόρμα καταγραφής των χρεών. Η λογική είναι απλή: Πριν κάποιος πει «ναι» σε μια κληρονομιά, να μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς συνοδεύει αυτή την περιουσία.
Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση για αποδοχή ή αποποίηση δεν θα χρειάζεται να λαμβάνεται στα «τυφλά», λόγω έλλειψης πληροφόρησης για τις οικονομικές υποχρεώσεις του κληρονομουμένου.
Δικαιώματα συζύγου-συντρόφου
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, όταν δηλαδή κάποιος πεθαίνει χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη.
Ο επιζών σύζυγος αποκτά ισχυρότερη θέση. Όταν συντρέχει με ένα παιδί, λαμβάνει το ένα τρίτο της κληρονομίας, ενώ όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά λαμβάνει το ένα τέταρτο.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για την κύρια κατοικία, με στόχο να προστατεύεται περισσότερο ο επιζών σύζυγος μετά τον θάνατο του άλλου.
Το νέο δίκαιο επιχειρεί να προσαρμοστεί και στις σύγχρονες μορφές οικογένειας.
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις αναγνωρίζεται κληρονομική θέση και στον επιζώντα σύντροφο που ζούσε μόνιμα με τον κληρονομούμενο χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.
Προβλέπεται συγκεκριμένο χρονικό κριτήριο μόνιμης συμβίωσης, ενώ διαφορετικές προϋποθέσεις ισχύουν όταν υπάρχουν κοινά παιδιά.
Προστασία των ευάλωτων – ιδιόχειρες διαθήκες
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για ανθρώπους που βρίσκονται σε κατάσταση εξάρτησης ή χρειάζονται φροντίδα και νοσηλεία.
Το νέο πλαίσιο περιορίζει τη δυνατότητα να ευνοούνται μέσω ιδιόγραφης διαθήκης πρόσωπα που συνδέονται με μονάδες υγείας ή κοινωνικής φροντίδας στις οποίες νοσηλεύεται ή περιθάλπεται ο διαθέτης.
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική προστασία για ανθρώπους που έχουν προσφέρει ουσιαστική και χωρίς αντάλλαγμα φροντίδα στον κληρονομούμενο, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Όσον αφορά τώρα στις ιδιόγραφες διαθήκες, αυτές δεν καταργούνται. Παραμένουν σε ισχύ, αλλά μπαίνουν αυστηρότερες δικλίδες, κυρίως για να περιοριστούν η πλαστογραφία, η αμφισβήτηση και η εμφάνιση μιας διαθήκης μετά τον θάνατο.
Συγκεκριμένα, η ιδιόγραφη διαθήκη εξακολουθεί να γράφεται ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, να χρονολογείται και να υπογράφεται από τον ίδιο. Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις θα απαιτείται κατάθεση αυτής σε συμβολαιογράφο για φύλαξη, ώστε να διασφαλίζεται η ύπαρξή της και η γνησιότητά της.
Παράλληλα, ενισχύεται η ψηφιακή καταχώριση και αναζήτηση διαθηκών, ώστε μετά τον θάνατο να είναι ευκολότερο να εντοπιστεί αν υπάρχει διαθήκη.
Σημαντική είναι και η αλλαγή για τη χρονολογία: Η ανακριβής ή ελλιπής χρονολογία δεν οδηγεί πλέον αυτομάτως στην ακυρότητα της ιδιόγραφης διαθήκης, εφόσον μπορεί να προσδιοριστεί με άλλον τρόπο ο χρόνος σύνταξής της.
ΠΗΓΗ: iefimerida.gr
