Ο συνιδρυτής της Microsoft παραδέχεται πως η ανθρωπότητα δεν είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει όσα φέρνει η άνευ προηγουμένου ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης – Οι φόβοι για βιοτρομοκρατία και μια νέα πανδημία
Για τη σοβαρή απειλή που αποτελεί η Τεχνητή Νοημοσύνη για τις θέσεις εργασίας, αλλά και για την ίδια την ανθρώπινη ζωή, προειδοποίησε ο Μπιλ Γκέιτς, σε συνέντευξη που έδωσε στους New York Times, επισημαίνοντας ότι η επείγουσα αντιμετώπιση των κινδύνων της θα πρέπει να αποτελέσει «την κορυφαία προτεραιότητα του κόσμου».
Μάλιστα, όπως επισημαίνει ο συνιδρυτής της Microsoft, η τεχνολογική βιομηχανία υποβαθμίζει συνειδητά τους κινδύνους, επειδή διακυβεύονται τεράστια οικονομικά συμφέροντα. «Κατ’ ιδίαν, οι άνθρωποι που καταλαβαίνουν πόσο καλό είναι αυτό το πράγμα και πόσο καλύτερο γίνεται, ανησυχούν πάρα πολύ», είπε, για να προσθέσει, όμως, ότι ελάχιστα είναι τα στελέχη του τεχνολογικού κλάδου, που είναι διατεθειμένα να το παραδεχθούν δημοσίως. «Τώρα λένε ο ένας στον άλλον: “Έλα, φίλε, μην τα λες αυτά. Μας κάνει κακό – προσπαθούμε να αντλήσουμε το επόμενο ένα τρισεκατομμύριο δολάρια”».
Την Τετάρτη, ο Γκέιτς δημοσίευσε στον προσωπικό του ιστότοπο ένα κείμενο σχεδόν 6.000 λέξεων, στο οποίο αναλύει τις ανησυχίες του για την τεχνητή νοημοσύνη και προτείνει λύσεις, μεταξύ των οποίων νέους φόρους και απαγορεύσεις.
Ο λόγος που αποφάσισε να μιλήσει τώρα, είναι – όπως λέει – επειδή οι πρόσφατες εξελίξεις στην ΑΙ ξεπέρασαν κατά πολύ τις προσδοκίες του, αλλά και επειδή ο κλάδος αγνόησε τεχνολογικά ορόσημα που κάποτε υποστήριζε ότι θα δικαιολογούσαν πολύ μεγαλύτερη προσοχή – όπως το ενδεχόμενο η τεχνητή νοημοσύνη να ξεφύγει από τον έλεγχο των δημιουργών της ή να μπορεί να παρέχει «συνταγές» για την κατασκευή βιολογικών όπλων. «Απλώς προχωρούν με τέρμα το γκάζι και ελπίζουν ότι τα καλά θα υπερτερούν των κακών», είπε.
«Τέρμα το γκάζι» παρά τους κινδύνους
Ο 70χρονος Γκέιτς είναι ο τελευταίος μιας σειράς κορυφαίων προσωπικοτήτων της τεχνολογίας που προειδοποιούν για τους κινδύνους της ΑΙ, την ώρα που ο κλάδος επενδύει τρισεκατομμύρια δολάρια σε νέα data centers και νεοφυείς εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης πλησιάζουν σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες αρχικές δημόσιες προσφορές μετοχών στην ιστορία.
Η δημόσια παρέμβασή του έρχεται, καθώς ο ίδιος επιχειρεί να επιστρέψει στο προσκήνιο έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο σκανδάλων στα οποία ενεπλάκη. Στις αρχές της χρονιάς, η δημοσιοποίηση emails του Τζέφρι Έπσταϊν επανέφερε στο επίκεντρο τις επαφές του Γκέιτς μαζί του.
Ο ίδιος αναγκάστηκε να αποσυρθεί από συνέδριο για την τεχνητή νοημοσύνη τον Φεβρουάριο, ενώ τον Ιούνιο κατέθεσε επί έξι ώρες ενώπιον επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων. Οι αποκαλύψεις για την απιστία του, σε συνδυασμό με το διαζύγιό του το 2021, έχουν επίσης πλήξει σοβαρά τη φήμη του. Ο ίδιος αναγνώρισε ότι όλα αυτά ήταν «λάθη» για τα οποία ευθύνεται αποκλειστικά.
Σήμερα, φαίνεται, σύμφωνα με τους New York Times, περισσότερο πρόθυμος να επιστρέψει στη δημόσια ζωή, μετά την απάντηση όλων των ερωτήσεων της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής. «Νομίζω ότι οι άνθρωποι καταλαβαίνουν τι έκανα, τι δεν έκανα και ότι μαθαίνω όταν κάνω λάθη», είπε.
Ο Γκέιτς παραδέχθηκε επίσης ότι ίσως να μην είναι ο ιδανικός αγγελιοφόρος αυτών των προειδοποιήσεων, τόσο λόγω του τεράστιου πλούτου του όσο και εξαιτίας του παρελθόντος του ως «επιθετικού» διευθύνοντος συμβούλου της Microsoft. Σε μια ιστορική ομοσπονδιακή υπόθεση, κρίθηκε το 2000 ότι η Microsoft είχε επανειλημμένα καταχραστεί τη μονοπωλιακή της θέση κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του. Ο Γκέιτς αποχώρησε από το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας το 2020.
Αποφεύγοντας να επικρίνει ονομαστικά τη Microsoft ή άλλες εταιρείες, εξήγησε γιατί είναι κατάλληλος για να ασχοληθεί με το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης. Είναι άνθρωπος της τεχνολογίας και γνώστης της βιομηχανίας, χωρίς πλέον να καθοδηγείται από τα κίνητρα κερδοφορίας που συνεπάγεται η διοίκηση μιας εταιρείας, ενώ έχει αφιερώσει δεκαετίες στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων μέσω του φιλανθρωπικού του ιδρύματος. «Η ειρωνεία του “λάτρης της καινοτομίας φοβάται και λέει ότι δεν είμαστε έτοιμοι και ότι περνάμε κρίσιμα όρια” ίσως το κάνει ακόμη πιο ηχηρό», είπε.
Οι τρεις φορές που η τεχνολογία τον άφησε άφωνο
Ο Γκέιτς ανέφερε ότι υπήρξαν τρεις φορές στη ζωή του που μια τεχνολογική εξέλιξη τον εξέπληξε πραγματικά.
Η πρώτη ήταν το 1980, όταν είδε για πρώτη φορά ένα γραφικό περιβάλλον χρήστη, την τεχνολογία που οδήγησε στον σύγχρονο προσωπικό υπολογιστή. Η δεύτερη ήταν το 2022, όταν οι επικεφαλής της OpenAI πήγαν στο σπίτι του για να του παρουσιάσουν αυτό που λίγο αργότερα θα γινόταν το ChatGPT.
Η τρίτη ήταν φέτος, όταν εξέτασε από κοντά την πρόοδο του Claude Code, του εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic. Ο προγραμματισμός, όπως είπε, είναι το αντικείμενο που γνωρίζει καλύτερα και οι δυνατότητες του Claude τον σόκαραν. «Η ιδέα ότι τώρα αυτά τα πράγματα είναι, με ουσιαστικό τρόπο, καλύτερα από εμένα είναι σαν να λες: “Τι στο διάολο;”», ανέφερε.
Αναπόφευκτες οι μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας
Στο παρελθόν, οι τεχνολογικές επαναστάσεις δημιουργούσαν περισσότερες θέσεις εργασίας από όσες εξαφάνιζαν, σημείωσε ο Γκέιτς. Δηλώνει όμως δύσπιστος απέναντι σε όσους υποστηρίζουν ότι το ίδιο θα συμβεί και αυτή τη φορά.
Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης είναι «εντελώς, απολύτως, ολοκληρωτικά, πλήρως διαφορετική», είπε, αναγνωρίζοντας ότι αυτή η άποψη δεν είναι δημοφιλής στους κύκλους της τεχνολογίας. Κατά τον Γκέιτς, εάν δεν ληφθούν μέτρα, οι μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας είναι αναπόφευκτες, επειδή η τεχνητή νοημοσύνη θα εξαπλωθεί σε ολόκληρη την οικονομία, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια σε έναν κλάδο να απορροφήσει τους εργαζομένους που θα χάσουν τις δουλειές τους σε κάποιον άλλο.
Οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες στον κόσμο, μεταξύ αυτών και η Microsoft, επιδίδονται ήδη σε έναν αγώνα δρόμου για να βοηθήσουν τους εταιρικούς πελάτες τους να υιοθετήσουν την ΑΙ, η οποία θα μπορούσε να αντικαταστήσει μεγάλο αριθμό εργαζομένων.
Ο Γκέιτς υποστήριξε ότι οι εταιρείες απλώς ανταποκρίνονται στα κίνητρα που δημιουργεί η αγορά, αλλά αυτά τα κίνητρα μπορεί να έρχονται σε σύγκρουση με το συμφέρον της κοινωνίας.
Φόρος στην ΑΙ για να γίνει ακριβότερη η αντικατάσταση εργαζομένων
Μία από τις προτάσεις του είναι η επιβολή ενός νέου φόρου στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, του λεγόμενου «token tax», με στόχο να καταστεί ακριβότερη η αντικατάσταση ανθρώπων από μηχανές και παράλληλα να συγκεντρωθούν χρήματα για τη στήριξη όσων χάσουν την εργασία τους.
Το token αποτελεί βασική μονάδα υπολογισμού στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Η ιδέα της φορολόγησής του έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος, ακόμη και στη Wall Street, ως ένας τρόπος αύξησης του κόστους της χρήσης μηχανών αντί ανθρώπινης εργασίας.
Ορισμένες θέσεις εργασίας, σύμφωνα με τον Γκέιτς, θα πρέπει να απαγορευτεί να αντικατασταθούν από ΑΙ. Ο ίδιος ονομάζει την ιδέα «Human Reserved» – δηλαδή θέσεις που θα παραμένουν αποκλειστικά για ανθρώπους. Αυτό θα μπορούσε να αφορά επαγγέλματα που βασίζονται σε βαθιά προσωπική ανθρώπινη σχέση, όπως εκείνα της φροντίδας, ή θέσεις στις οποίες οι εργαζόμενοι που θα αντικατασταθούν είναι απίθανο να μπορέσουν να βρουν νέα απασχόληση.
Ο φόβος για βιοτρομοκρατία και μια νέα πανδημία
Ο Γκέιτς τάχθηκε επίσης υπέρ νέων διεθνών συμφωνιών που θα καθορίζουν σαφή κριτήρια για την παρακολούθηση και τον περιορισμό ακραίων κινδύνων, όπως η βιοτρομοκρατία. Όπως υποστήριξε, θα μπορούσαν να αρκούν λίγοι άνθρωποι με πρόσβαση σε προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για να αναπτύξουν νέα παθογόνα.
Ο συνιδρυτής της Microsoft δήλωσε, μάλιστα, πρόθυμος να αντιπαρατεθεί δημόσια με οποιονδήποτε διαφωνεί με την υποχρεωτική αξιολόγηση κάθε συστήματος ΑΙ που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως όπλο για τη δημιουργία νέων μορίων και την πρόκληση μιας πανδημίας.
Ο Γκέιτς εμφανίστηκε έκπληκτος από τα εθελοντικά μέτρα που επεξεργάζονται ο Λευκός Οίκος και οι ηγέτες της τεχνολογικής βιομηχανίας. «Αυτορρύθμιση για το πιο επικίνδυνο εργαλείο που έχει εφευρεθεί ποτέ; Όχι, ευχαριστώ!», είπε χαρακτηριστικά.
«Βρίσκομαι σε κατάσταση σοκ»
Ο Γκέιτς δήλωσε ότι βρίσκεται σε «κατάσταση σοκ» από το γεγονός ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη αίσθηση επείγοντος γύρω από αυτά τα ζητήματα.
Πολλές από τις ανησυχίες του συμπίπτουν με εκείνες που έχει εκφράσει ο συνιδρυτής της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι. Οι προειδοποιήσεις του Αμοντέι, ωστόσο, τον έχουν φέρει σε αντιπαράθεση με το Πεντάγωνο, τον Λευκό Οίκο και μεγάλο μέρος της τεχνολογικής βιομηχανίας. «Υπάρχουν άνθρωποι που επιτίθενται σε εκείνον που μιλά πιο ανοιχτά από όλους για τις αρνητικές συνέπειες», σχολίασε ο Γκέιτς.
Οι New York Times σημειώνουν ότι έχουν προσφύγει δικαστικά κατά της OpenAI και της Microsoft, κατηγορώντας τις για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων δημοσιογραφικού περιεχομένου σε σχέση με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Οι δύο εταιρείες έχουν απορρίψει τις κατηγορίες.
Παράλληλα με τα ζητήματα παγκόσμιας υγείας με τα οποία ασχολείται εδώ και χρόνια, ο Γκέιτς δεσμεύτηκε ότι θα θέτει πλέον το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης σε κάθε συζήτησή του με ηγέτες χωρών. «Έχω μόνο δύο ζητήματα για τα οποία θα λέω: “Σας παρακαλώ, σκεφτείτε το περισσότερο, ενδιαφερθείτε περισσότερο γι’ αυτό”», ανέφερε.
Ο Γκέιτς αναγνωρίζει ότι βρίσκεται σε μια παράδοξη θέση. Είναι ίσως ένας από τους ανθρώπους που συνέβαλαν περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον στη διάδοση και τη διαμόρφωση της σύγχρονης βιομηχανίας των υπολογιστών. Τώρα, όμως, προειδοποιεί ότι η τεχνολογία που δημιουργεί αυτή η ίδια βιομηχανία ενέχει κινδύνους σε παγκόσμια κλίμακα.
«Δεν μου αρέσει να φέρνω άσχημα νέα στους ανθρώπους και δεν μου αρέσει να λέω ότι η καινοτομία μπορεί τελικά να έχει αρνητικό πρόσημο», είπε για να συμπληρώσει: «Αλλά σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε».
