Την Τρίτη, ο υπουργός Εσωτερικών της γερμανικής κυβέρνησης Αλεξάντερ Ντόμπριντ δήλωσε ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών κατέληξαν στο συμπέρασμα πως το drone που εντοπίστηκε στο αεροδρόμιο, δίπλα σε ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος, έφερε χαρακτηριστικά συμβατά με ρωσική τεχνολογία. Μάλιστα, σύμφωνα με τις επίσημες αναφορές, το drone ήταν φορτωμένο με εκρηκτικά.
Η τοποθέτηση του Ντόμπριντ προκάλεσε σειρά αντιποίνων από το Βερολίνο προς τη Μόσχα, μεταξύ άλλων την απόφαση να κλείσει ένα ρωσικό προξενείο στη Γερμανία.
Το περιστατικό εντάσσεται, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, σε μια ευρύτερη τάση αυξανόμενων ενεργειών στην ήπειρο, οι οποίες αποδίδονται στη Ρωσία, με τις κυβερνήσεις να εκφράζουν φόβους ότι η Μόσχα επιχειρεί να εκφοβίσει και να αποσταθεροποιήσει χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ.
Τι βρέθηκε στο αεροδρόμιο της Λειψίας
Ένα drone φορτωμένο με εκρηκτικά εντοπίστηκε το βράδυ της 4ης Αυγούστου, κοντά σε ένα μεταγωγικό αεροσκάφος της ουκρανικής εταιρείας Antonov Airlines.
Ένας εργαζόμενος εντόπισε τη συσκευή, η οποία βρισκόταν σε χώρο διακίνησης φορτίου κοντά σε διάδρομο προσγείωσης και απογείωσης. Το περιστατικό οδήγησε σε προσωρινή διακοπή της λειτουργίας του αεροδρομίου Λειψίας-Χάλε, ενός σημαντικού κόμβου εμπορευματικών μεταφορών στο κρατίδιο της Σαξονίας.
Ειδικοί κλήθηκαν στο σημείο προκειμένου να εξουδετερώσουν τα εκρηκτικά με τη χρήση ρομπότ.
Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, ένα δεύτερο drone καταστράφηκε, αφού συγκρούστηκε με αεροσκάφος κοντά στο αεροδρόμιο.
Γιατί η Γερμανία βάζει στο κάδρο και επίσημα τη Ρωσία
Ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ – ο οποίος αρχικά φωτογράφιζε, αλλά δεν ανέφερε ονομαστικά τη Μόσχα ως υπεύθυνη – δήλωσε ότι οι ερευνητές εντόπισαν στη συσκευή διαμόρφωση και εξαρτήματα που παραπέμπουν σε εκείνα που έχουν χρησιμοποιηθεί από τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Συνολικά, οι αστυνομικές έρευνες, το μοτίβο και τα ευρήματα των υπηρεσιών πληροφοριών αποδεικνύουν τη ρωσική ευθύνη για την απόπειρα επίθεσης στο αεροδρόμιο της Λειψίας», δήλωσε ο Ντόμπριντ.
Η γερμανική κυβέρνηση, πάντως, δεν έχει δώσει στη δημοσιότητα συγκεκριμένα στοιχεία που να συνδέουν άμεσα το περιστατικό με τη Μόσχα, ούτε έχει αποκαλύψει το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων που διαθέτει.
Τα αντίποινα του Βερολίνου
Η Γερμανία ανακοίνωσε σειρά μέτρων μετά τη δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων των υπηρεσιών πληροφοριών της. Από τις 18 Σεπτεμβρίου, πρόκειται να κλείσει το ρωσικό προξενείο στη Βόννη, ενώ θα κλείσει επίσης το Russian House, πολιτιστικό κέντρο στο Βερολίνο. Για το τελευταίο δεν έχει ακόμη καθοριστεί ημερομηνία.
Οι γερμανικές αρχές δήλωσαν ακόμη ότι θα εισηγηθούν την προσθήκη περισσότερων Ρώσων στη λίστα κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ εξετάζουν και την αυστηροποίηση των ελέγχων εισόδου για Ρώσους πολίτες.
Παράλληλα, το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη στο Βερολίνο για εξηγήσεις σχετικά με το περιστατικό.
Η απάντηση της Μόσχας
Η Ρωσία αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στην υπόθεση. Η ρωσική πρεσβεία στο Βερολίνο χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «παράλογους» και προειδοποίησε ότι οι κατηγορίες θα έχουν συνέπειες.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, από την πλευρά του, κατηγόρησε την κυβέρνηση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς ότι δείχνει τη Μόσχα ως υπεύθυνη προκειμένου να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη από τα εσωτερικά προβλήματα και τη μείωση της δημοτικότητας της κυβέρνησης.
Ο Πούτιν άφησε επίσης να εννοηθεί ότι η Γερμανία μπορεί να είχε τοποθετήσει στοιχεία προκειμένου να ενοχοποιήσει τη Ρωσία για το περιστατικό με το drone.
Στο πλευρό του Βερολίνου ΝΑΤΟ και Ευρωπαίοι σύμμαχοι
Χώρες του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία και η Τσεχία, εξέφρασαν τη στήριξή τους στη Γερμανία και στους ισχυρισμούς της σχετικά με τη ρωσική εμπλοκή.
«Όταν οι ρωσικές υβριδικές δραστηριότητες στοχεύουν έναν από τους συμμάχους μας, όλοι είμαστε εκτεθειμένοι», ανέφερε το τσεχικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι θα συζητήσει το περιστατικό με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ αναμένεται να προετοιμάσουν κοινή απάντηση.
Η αντίδραση της Ουκρανίας
Η Ουκρανία βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν η Μόσχα εξαπέλυσε εισβολή πλήρους κλίμακας στα εδάφη της.
Το τελευταίο διάστημα έχει ενισχυθεί η εκτίμηση ότι οι αυξανόμενες ρωσικές στρατιωτικές και υβριδικές απειλές στην Ευρώπη μπορεί να έχουν ως στόχο να αποδυναμώσουν τη στήριξη του ΝΑΤΟ προς το Κίεβο.
Η Ουκρανία χαιρέτισε τα μέτρα της Γερμανίας κατά της Ρωσίας, με τον Ουκρανό πρέσβη στο Βερολίνο Ολέξιι Μακέιεβ να επαινεί την αντίδραση της γερμανικής κυβέρνησης.
Η Γερμανία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς εταίρους της Ουκρανίας. Τον Απρίλιο, οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας, με στόχο την ενίσχυση της κοινής αεράμυνας. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, το Βερολίνο δεσμεύτηκε να χρηματοδοτήσει συμβάσεις για την προμήθεια πυραύλων προς την Ουκρανία, ενώ οι δύο χώρες θα συνεργαστούν και στην από κοινού παραγωγή drones.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει ότι ο εναέριος χώρος της χώρας του γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνος για την πολιτική αεροπορία, καθώς και οι δύο πλευρές του πολέμου βασίζονται όλο και περισσότερο στη χρήση drones.
Οι κατηγορίες για ρωσικές «υβριδικές» επιχειρήσεις στην Ευρώπη
Εδώ και χρόνια, επικριτές της Μόσχας προειδοποιούν για την ολοένα πιο επιθετική στάση της Ρωσίας απέναντι στην Ευρώπη, η οποία έχει ταχθεί απέναντι στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Το Associated Press έχει καταγράψει περίπου 200 περιστατικά δολιοφθοράς και άλλων κακόβουλων ενεργειών στην Ευρώπη από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022. Στις ενέργειες αυτές περιλαμβάνονται κυβερνοεπιθέσεις, κατασκοπεία, εκστρατείες παραπληροφόρησης, εμπρησμοί και παρεμβάσεις σε υποδομές.
Σε μία χαρακτηριστική υπόθεση, τον Μάρτιο του 2024, μια αποθήκη στο ανατολικό Λονδίνο τυλίχθηκε στις φλόγες. Στις εγκαταστάσεις φυλάσσονταν ανθρωπιστική βοήθεια για την Ουκρανία και οι εισαγγελικές αρχές απέδωσαν την επίθεση σε μέλη της ρωσικά υποστηριζόμενης ομάδας Wagner.
Τέτοιου είδους επιχειρήσεις χαμηλής έντασης χαρακτηρίζονται συχνά ως «υβριδικές» επιθέσεις, καθώς παραμένουν κάτω από το όριο μιας ανοιχτής πολεμικής σύγκρουσης, αλλά μπορούν να προκαλέσουν ανασφάλεια και ένταση μέσω πράξεων βίας και δολιοφθοράς.
Γιατί η ένταση κορυφώνεται τώρα
Σύμφωνα με τη Γερμανία, μυστικές επιχειρήσεις όπως η απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας έχουν στόχο να υπονομεύσουν την πολιτική στήριξη της χώρας προς την Ουκρανία στον πόλεμό της εναντίον της Ρωσίας.
Ο πόλεμος έχει μπει, πλέον, στον πέμπτο χρόνο του και Ουκρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι ο επερχόμενος χειμώνας μπορεί να είναι ο δυσκολότερος μέχρι σήμερα.
Το περιστατικό στη Λειψία σημειώνεται παράλληλα σε μια κρίσιμη πολιτική συγκυρία για τη Γερμανία.
Στις 6 Σεπτεμβρίου, το κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ διεξάγει εκλογές και το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ελπίζει να ενισχύσει τις δυνάμεις του, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων τη δημόσια κόπωση από τον παρατεταμένο πόλεμο. Το AfD έχει ταχθεί υπέρ της ενίσχυσης των σχέσεων με τη Ρωσία και έχει ασκήσει κριτική στη γερμανική στήριξη προς την Ουκρανία. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το κόμμα προηγείται αυτή την περίοδο ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης.
