Βρίσκουν και τα κάνουν

Η μητσοτακική διακυβέρνηση έχει μπει πλέον στον έκτο της χρόνο. Διάστημα υπεραρκετό, ώστε να μπορούμε «αναντίλεκτα» ‒για να θυμηθούμε και την κ. εισαγγελέα‒ να συμπεράνουμε ότι το κατ’ ευφημισμόν επιτελικό κράτος δεν είναι τελικά τίποτε άλλο, παρά το προκάλυμμα μιας συγκεντρωτικής, αδιαφανούς, υπερτροφικής δομής, η οποία έχει απλώσει τα πλοκάμια της σε όλους τους αρμούς της εξουσίας.

Και ότι με την επιχειρούμενη αναδιάρθρωση των θεσμών και της οικονομίας, αυτό που κατεξοχήν υπηρετείται, με στρατηγική προσήλωση, είναι η καταστατική ανασύνταξη της μεταπολιτευτικής συνθήκης, με σαφή ταξική μεροληψία. Τα αποτελέσματα είναι πλέον ορατά: φαλκίδευση της δημοκρατίας, συναρμογή κρατικών και παρακρατικών μηχανισμών, υπονόμευση των ανεξάρτητων αρχών, κατάρρευση του παρουσιαζόμενου σαν άτρωτου συστήματος πυροπροστασίας, εγκλωβισμός στο παραδοσιακό μοντέλο της οικονομίας που στηρίζεται στη φτη­νή ερ­γα­σί­α, στη χα­μη­λή πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα, στην υψη­λή κα­τα­νά­λω­ση και πολύ λι­γό­τε­ρο στις επεν­δύ­σεις, πληθωρισμός απληστίας, πρωτοφανής αναδιανομή εισοδήματος εις βάρος της μισθωτής εργασίας, συρρίκνωση των δημοσίων αγαθών, άκρατος πελατειασμός. Ακόμη και κάποια φιλελεύθερα μέτρα, όπως η ισότητα στον γάμο, μετά το πέρασμα στην «εποχή Μπελέρη-Τζιτζικώστα» αντιμετωπίζονται πλέον αισχυντηλά.

Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, οι ηγεσίες των κομμάτων της δημοκρατικής αντιπολίτευσης δεν έχουν περιθώρια για υπεκφυγές και δολιχοδρομίες. Ούτε υπάρχει χώρος για μικρομεγαλισμούς και αναπεπταμένα κομματικά λάβαρα. Κακά τα ψέματα: από τους υπάρχοντες κομματικούς σχηματισμούς ‒ακόμη και με την όποια διεύρυνση τυχόν επιτύχουν‒ ουδείς είναι σε θέση να διαμορφώσει πλειοψηφικό ρεύμα στο εγγύς μέλλον. Συνεπώς, μόνον η κοινή κάθοδος στις επόμενες εκλογές μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να δημιουργήσει δυναμική πολιτικής αλλαγής.

Η πρώτη θεμελιώδης προϋπόθεση είναι η επεξεργασία ενός αξιόπιστου, προοδευτικού εναλλακτικού σχεδίου, το οποίο θα αποτελέσει την προγραμματική βάση και τον συνεκτικό ιστό για τη διακυβέρνηση της χώρας. Σε εποχή κατακλυσμιαίων μεταβολών, δεν αρκεί μια γενικόλογη διακήρυξη αρχών, αλλά απαιτείται ένα εξαντλητικό, συνεκτικό σχέδιο, το οποίο θα απαντάει στις μεγάλες και πυκνές προκλήσεις. Σε κάθε περίπτωση, το σχέδιο αυτό δεν μπορεί, παρά να είναι εναλλακτικό και όχι συμπληρωματικό των ασκούμενων κυβερνητικών πολιτικών.

Η δεύτερη προϋπόθεση είναι η επιλογή του κατάλληλου προσώπου που θα προταθεί για πρωθυπουργός και θα ηγηθεί του εκλογικού σχήματος. Είναι αυτονόητη η βαρύτητα και η κρισιμότητα αυτής της επιλογής σε ένα πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα διακυβέρνησης. Τα προβλήματα που θέτει ο εκλογικός νόμος είναι γνωστά. Όπως όμως τονίζουν και οι καθηγητές Ξενοφών Κοντιάδης, Αντώνης Λιάκος, Νίκος Μαραντζίδης και Γιώργος Σωτηρέλης στο κοινό άρθρο τους (25.6.2024), υπάρχουν οι λύσεις για την υπέρβασή τους.

Οι εσωτερικές διαδικασίες που θα ακολουθήσει το κάθε κόμμα προφανώς και είναι δική του υπόθεση. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η συγκρότηση φερέγγυου εναλλακτικού, δημοκρατικού κυβερνητικού πόλου δεν επιδέχεται ούτε αναβολή ούτε παρέλκυση, αλλά και ούτε μπορεί να παγιδευτεί σε ψευτοδιλήμματα ‒ θα προχωρήσει και με διεργασίες στην κοινωνία, και με πρωτοβουλίες στην κορυφή. «Ubi concordia, ibi victoria» (όπου ενότητα, εκεί νίκη) λέει ένα λατινικό ρητό.

(Ο Πάνος Σκοτινιώτης είναι νομικός και συγγραφέας, με θητεία στο Κοινοβούλιο και στη δημοτική και νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την «Εφημερίδα των Συντακτών» του Σαββατοκύριακου”)