Αποκαλυπτικό ρεπορτάζ των Data Journalists δημοσιεύει εσωτερική έκθεση στελέχους της Hellenic Train για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη. Τι αναφέρει για το “μπάζωμα” και ποιον βάζει “στο στόχαστρο”.
Λεπτομέρειες για την επιχείρηση της άμεσης απομάκρυνσης των συντριμμιών από τον τόπο του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, που στοίχισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους αποκαλύπτει εσωτερική έκθεση της Hellenic Train, την οποία συνέταξε στέλεχος της εταιρείας και φέρνουν στη δημοσιότητα οι Data Journalists.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ που υπογράφει ο Άρης Χατζηγεωργίου, η έκθεση αναφέρει ότι ο τότε Γενικός Γραμματέας Μεταφορών, Γιάννης Ξιφαράς, φέρεται να έδωσε εντολή για ταχεία απομάκρυνση των συντριμμιών.
“Το μεσημέρι (της Παρασκευής 3/3/2023) ενημερώθηκα από τον κ. Ξιφαρά ότι το κατεστραμμένο τροχαίο υλικό πρέπει να απομακρυνθεί το συντομότερο δυνατό”, γράφει το στέλεχος – τα στοιχεία του οποίου βρίσκονται στην διάθεση των Data Journalists – εξηγώντας πως η εντολή ήταν μέχρι το Σαββατοκύριακο να έχουν απομακρυνθεί όλα τα συντρίμμια, ώστε τουλάχιστον μία από τις δύο τροχιές να παραδοθεί το πρωί της Δευτέρας 6 Μαρτίου (6 δηλαδή ημέρες μετά το δυστύχημα) για να ξεκινήσει εργασίες ο ΟΣΕ.
Το στέλεχος της Hellenic Train, που έχει δώσει κατάθεση και στον ανακριτή, δεν έκανε αναφορά στην έκθεση στον υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργό, Χρήστο Τριαντόπουλο ή τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Κώστα Αγοραστό, που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των κατηγοριών για το “μπάζωμα” του τόπου του δυστυχήματος ενώ περιέγραψε αναλυτικά όσα είδε από τις πρώτες ώρες που έφτασε στα Τέμπη, τα ξημερώματα της 1ης Μαρτίου 2023.
Κάνει λόγο για ένα πλήθος υπαλλήλων της Hellenic Train, αλλά και άλλων φορέων που μπήκαν ανάμεσα στις διαλυμένες λαμαρίνες και άρχισαν να τις μετακινούν χωρίς να εξετάζουν αν είχε προηγουμένως αποτυπωθεί η κατάστασή τους από κάποιον ερευνητή, όπως αναφέρει το δημοσίευμα.
Όλες οι συνεννοήσεις γίνονται με την Πυροσβεστική και την Αστυνομία τις πρώτες δύο ημέρες (1-2 Μαρτίου 2023) ενώ μόνο την Παρασκευή αρχίζει και γίνεται λόγος για τις εντολές του ανακριτή και τους πραγματογνώμονες που είχαν ορισθεί από εκείνον, δηλαδή εκείνους που αποφάνθηκαν ότι για την πυρκαγιά ευθύνονται τα έλαια σιλικόνης, προσθέτει.
Παρακάτω παρατίθενται βασικά σημεία της περιγραφής του στελέχους της Hellenic Train για την όλη διαδικασία, όπως δημοσιεύτηκαν στο σχετικό ρεπορτάζ.
Ξημερώματα Τετάρτης 1ης Μαρτίου 2023
Το στέλεχος αναφέρει ότι μαθαίνει για το δυστύχημα με την Ιντερσίτι 62 στις 23:43, δηλαδή 25 λεπτά από την στιγμή της μετωπικής σύγκρουσης. Παραθέτει ένας πλήθος τηλεφωνημάτων με άλλα στελέχη της Hellenic Train από την Αθήνα, την Βόρεια Ελλάδα και την Λάρισα. Λέει επίσης ότι μέσα στη νύχτα συνεννοείται για να φθάσουν στα Τέμπη γερανοί της εταιρείας και φορτηγά που εδρεύουν στον Πειραιά. Οι πρώτες του διαπιστώσεις, πάντως, αφορούν όχι στην επιβατική αλλά στην εμπορική αμαξοστοιχία:
«Από τον πρώτο έλεγχο διαπιστώσαμε ότι τα τελευταία οκτώ βαγόνια της εμπορευματικής αμαξοστοιχίας δεν είχαν εκτροχιαστεί και θα μπορούσαν να απομακρυνθούν σιδηροδρομικώς από το σημείο. Για το λόγο αυτό δόθηκε εντολή σε σωστική ομάδα από τη Θεσσαλονίκη να φέρει και δύο MLW (δηζελάμαξες καναδικής κατασκευής που χρησιμοποιούνται για να ρυμουλκούν φορτία) για τη μεταφορά των βαγονιών με το φορτίο τους στη Θεσσαλονίκη».
Αφού η απομάκρυνση των φορτίων έχει δρομολογηθεί, η περιγραφή στρέφεται στα συντρίμμια και πάλι του εμπορικού τρένου: «Οι δύο ηλεκτρομηχανές της εμπορικής (με αριθμούς 120022 και 120012) είχαν καταστραφεί ενώ σοβαρές καταστροφές εμφάνιζαν τα βαγόνια με τα μεταλλικά ελάσματα. Τα κομμάτια του κατεστραμμένου τροχαίου υλικού και των φορτίων, είχαν διασκορπιστεί στην περιοχή».
Όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ, αίσθηση προκαλεί ότι δεν γίνεται καμία περιγραφή σχετικά με τη φωτιά που καίει για αρκετές ώρες, τις αναθυμιάσεις και τα εγκαύματα που έχουμε διαβάσει σε άλλες μαρτυρίες διασωθέντων επιβατών και διασωστών. Η καταγραφή της κατάστασης συνεχίζεται τώρα για το επιβατικό τρένο:
«Στην επιβατική IC62, βρέθηκε ότι τα δύο τελευταία βαγόνια (με αριθμούς 6-2096563 και 7-2096507) παρέμεναν στις ράγες, το τεταρτο και το πέμπτο (με αριθμούς 2096569 και 2096567) είχαν εκτροχιαστεί δίπλα στις γραμμές, το τρίτο (2096503) ήταν σε κάθετη θέση και τα υπόλοιπα, η ηλεκτρομηχανή (120023), η πρώτη θέση (8496019), το εστιατόριο (8896734) είχαν μετατραπεί όλα μαζί σε μία μάζα».
Κάπου εδώ αρχίζουν οι μετακινήσεις με μια πρώτη αναφορά στους αγνοούμενους: «Στην πλευρά του επιβατικού τρένου, ξεκίνησε η μετακίνηση του κατεστραμμένου τροχαίου υλικού από τον εργολάβο γερανών που είχε καλέσει η Περιφέρεια, στον βαθμό που γνωρίζω. Η δουλειά έγινε σε συνεννόηση με την Πυροσβεστική και την ΕΜΑΚ, οι οποίες ήταν υπεύθυνες για τον εντοπισμό και την διαχείριση των αγνοουμένων ατόμων».
Το απόγευμα της 1ης Μαρτίου, φτάνουν οι γερανοί της Hellenic Train και ξεκινούν «εργασία στην πλευρά του εμπορικού τρένου για την απομάκρυνση των συντριμμιών από τις δύο ηλεκτρομηχανές».
Πέμπτη 2 Μαρτίου 2023
«Το πρωί ξεκίνησε η μετακίνηση κομματιών από το τροχαίο υλικό στην πλευρά του επιβατικού τρένου, σε συνεργασία με την Πυροσβεστική για τον εντοπισμό αγνοουμένων από το πλήρωμα. Ο γερανός της εταιρείας ξεκίνησε την διαδικασία μετακίνησης της πρώτης ηλεκτρομηχανής (120022) της εμπορικής. Στο ξεκίνημα των εργασιών, εντοπίστηκαν ίχνη ανθρωπίνου σώματος και η Πυροσβεστική ανέλαβε να ελέγξει ολόκληρο τον θάλαμο», αναφέρει στην έκθεση το στέλεχος της Hellenic Train.
Οι εργασίες συνεχίζονται χωρίς να γίνεται καμία αναφορά σε διερευνητές που συλλέγουν στοιχεία και θα μπορούσαν για τον λόγο αυτό να διαταράξουν την διακοπή της απομάκρυνσης των συντριμμιών. «Στις 14:17 αναχώρησαν τα οκτώ βαγόνια της εμπορικής για Θεσσαλονίκη, αφού δόθηκε η άδεια από την Πυροσβεστική και την Αστυνομία. Συνοδεύονταν από δύο τεχνικούς για να ελέγχουν την σύνθεση καθ’ οδόν», περιγράφει.
Παρασκευή 3 Μαρτίου 2023
Η περιγραφή της τρίτης ημέρας ξεκινά με ένα πλήθος εργαζομένων της Hellenic Train που έχουν φτάσει στα Τέμπη από Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Βόλο, Πειραιά και Ρέντη. Γίνεται και η πρώτη δειλή αναφορά για περιορισμούς στη μετακίνηση συντριμμιών: «Ενημερώθηκα από τον κ. Βλαχογιάννη, αρμόδιο της αστυνομίας για την προανάκριση ότι με εντολή Εισαγγελέα δεν πρέπει να απομακρυνθούν όλα τα επιβατικά οχήματα από τη Λάρισα και να μεταφερθούν σε ένα σημείο μέχρι το τέλος της έρευνας».
Κάπου εδώ εμφανίζονται και οι πραγματογνώμονες της Τροχαίας που προσφάτως αποφάνθηκαν και για τα βίντεο της εταιρείας με τις κάμερες:
«Επίσης παρουσιάστηκαν οι πραγματογνώμονες που ορίστηκαν από την Εισαγγελία κ. Μπαρτζόπουλος Σταύρος και Βασιλάκος Απόστολος, οι οποίοι ζητούσαν ενημέρωση για οποιαδήποτε πληροφορία ή εξέλιξη σχετικά με τα ευρήματα των τρένων». Δηλαδή, οι διερευνητές ζητούσαν ενημέρωση (που θα έπρεπε εκείνοι πρώτοι να έχουν) από τα στελέχη της εταιρείας που ελέγχεται για τις ευθύνες της στο δυστύχημα, επισημαίνει ο συντάκτης του δημοσιεύματος.
Εδώ εμφανίζεται στο προσκήνιο ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών Γιάννης Ξιφαράς.
«Το μεσημέρι ενημερώθηκα από τον κ. Ξιφαρά ότι το κατεστραμμένο τροχαίο υλικό πρέπει να απομακρυνθεί το συντομότερο δυνατό», γράφει το στέλεχος της Hellenic Train, συμπληρώνοντας ότι ο κ. Ξιφαράς έδωσε εντολή άμεσης απομάκρυνσης μέσα στο Σαββατοκύριακο προκειμένου να απελευθερωθεί τουλάχιστον μία από τις δύο γραμμές του τρένου και χωρίς να κάνει αναφορά στον υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ Χρήστο Τριαντόπουλο ή τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Κώστα Αγοραστό.
“Ενώ, όμως, εις βάρος του κ. Αγοραστού έχουν ήδη ασκηθεί διώξεις και ο κ.Τριαντόπουλος μοιάζει να ετοιμάζεται ως «Ιφιγένεια» προκειμένου να διασωθεί κάθε άλλος κυβερνητικός υπεύθυνος, ο κ. Ξιφαράς έχει ως τώρα προστατευθεί με μεγάλη επιμέλεια. Είναι ένα από τα πρόσωπα που δεν κλήθηκαν να καταθέσουν στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για τα Τέμπη, παρά το γεγονός ότι ήταν εκείνος που διαχειριζόταν τα θέματα του σιδηροδρόμου τόσο επί Κ. Αχ. Καραμανλή όσο και επί Γ. Γεραπετρίτη. Ήταν το ίδιο πρόσωπο που πριν έρθει ως Γενικός Γραμματέας στο υπουργείο το 2021, ήταν από το 2019 σύμβουλος στην διοίκηση της ΕΡΓΟΣΕ και αρμόδιος ακριβώς για έργα όπως εκείνα της σύμβασης 717 (σηματοδότηση-τηλεδιοίκηση-ETCS) που δεν ολοκληρώθηκαν αλλά θα μπορούσαν να αποτρέψουν την καταστροφή στα Τέμπη. Όμως η εξεταστική-παρωδία, προτίμησε να καλέσει υπουργούς και στελέχη από την δεκαετία του ‘90, όπως τον Τάσο Μαντέλη”, επισημαίνει ο υπογράφων την έρευνα.
Τέλος, σχετικά με τα “έλαια σιλικόνης” που, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, είχαν χυθεί από τις μηχανές του εμπορικού τρένου και θεωρήθηκαν αρχικά υπεύθυνα για την πυρόσφαιρα, εκείνα που ταλαιπωρούν εδώ και σχεδόν ένα χρόνο τον καθηγητή του ΕΜΠ από τον οποίο ο εφέτης ανακριτής ζήτησε ειδική πραγματογνωμοσύνη, το στέλεχος της Hellenic Train φέρεται να περιέγραψε πως,
«Με την απομάκρυνση όλων των λαμαρινών από την πλευρά της εμπορικής αμαξοστοιχίας, βρέθηκαν πετρελαϊκά υπολείμματα του τροχαίου υλικού στο κανάλι απορροής και ζητήθηκε από την Πυροσβεστική να τα περισυλλέξει για να μην φύγουν στο ρέμα. Έγινε προσπάθεια απορροής με αντλία αλλά λόγω παρουσίας άμμου και πολύ χαμηλής στάθμης η αντλία δεν μπορούσε να λειτουργήσει. Επίσης λόγω της ημέρας (Σάββατο απόγευμα και Κυριακή) δεν βρισκόταν εταιρεία που θα ερχόταν αμέσως. Για το λόγο αυτό, καθαρίστηκαν με στουπιά και υφάσματα και το κανάλι παραδόθηκε καθαρό τη Δευτέρα. Τα πανιά που χρησιμοποιήθηκαν τοποθετήθηκαν σε δοχεία για να αντιμετωπιστούν ως σκουπίδια».
