Στα 70 του χρόνια, ο πανύψηλος (1,98μ.) Γερμανός πολιτικός, που δεν έχει καν περάσει από υπουργική θέση στο παρελθόν, διακρίνεται για την απλότητα στον πολιτικό του λόγο. Εμφανίζει φιλικό προφίλ προς τους επιχειρηματίες και θεωρείται ένας μετριοπαθής πολιτικός, που έχει περάσει χρόνια, περιμένοντας στις πολιτικές κουίντες. Οι θαυμαστές του τον επαινούν ως συγκροτημένο τακτικιστή.
Παραγκωνισμένος στο CDU από την Άνγκελα Μέρκελ το 2002, εγκατέλειψε την πολιτική, υπηρέτησε σε διοικητικά συμβούλια επενδυτικών τραπεζών και ασχολήθηκε με τις πτήσεις ως ερασιτέχνης πιλότος. Πιο συγκεκριμένα, εργάστηκε για 15 χρόνια ως λομπίστας και μέλος διοικητικών συμβουλίων σε εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των γερμανικών υποκαταστημάτων της αμερικανικής επενδυτικής εταιρείας Blackrock, καθώς και της τράπεζας HSBC, αλλά και του κρατικού αερολιμένα Κολωνίας-Βόννης.
«Μου άρεσε το γεγονός ότι είχε συνείδηση του τι σημαίνει να έχει κανείς εξουσία» έγραψε η Μέρκελ για τον Μερτς στην αυτοβιογραφία της, που κυκλοφόρησε πρόσφατα. «Αλλά από την αρχή υπήρχε ένα πρόβλημα: Θέλαμε και οι δύο να είμαστε το αφεντικό».
Όταν ο Μερτς επανήλθε στην ενεργό πολιτική δράση, οι δύο πρώτες προσπάθειές του να κερδίσει την ηγεσία του CDU απέτυχαν, απέναντι στη Μέρκελ το 2018 και στη συνέχεια απέναντι στον Άρμιν Λάσε, ο οποίος έχασε τις γερμανικές εκλογές το 2021. Στη συνέχεια, ο Μερτς ανέλαβε το CDU και κατέβηκε στις σημερινές εκλογές, με σύνθημα: «Μια Γερμανία για την οποία μπορούμε να είμαστε ξανά υπερήφανοι».
Ο επόμενος καγκελάριος της Γερμανίας είναι καθολικός, παντρεμένος για περισσότερα από 40 χρόνια, πατέρας τριών παιδιών και παππούς, που ζει ακόμη στο Μπρίλον, την πόλη της δυτικής Γερμανίας στην οποία γεννήθηκε. Υπήρξε μάλιστα «εκλεκτός» του αείμνηστου Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, υπό την καθοδήγηση του οποίου έχτισε σταδιακά και μελετημένα το προφίλ του.
Οι προεκλογικές του δεσμεύσεις
Ο επικεφαλής του CDU έχει δεσμευτεί να περιορίσει τη μετανάστευση, να μειώσει τους φόρους και να περικόψει δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας ύψους 50 δισ. ευρώ, σε μια προσπάθεια να δώσει ώθηση στην παραπαίουσα οικονομία της Γερμανίας. Έχει επίσης υποσχεθεί να ενισχύσει τη βοήθεια προς την Ουκρανία. Ωστόσο, προκάλεσε οργισμένες αντιδράσεις πριν από τις εκλογές, όταν προσπάθησε να αυστηροποιήσει τους κανόνες μετανάστευσης, βασιζόμενος στις ψήφους της ακροδεξιάς -και τελικά απέτυχε. Η πρώην καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι ήταν «λάθος» να δεχθεί τις ψήφους του AfD.
Στην προεκλογική εκστρατεία του, ο Μερτς υποσχέθηκε φορολογικές περικοπές και κίνητρα για την ενίσχυση της απασχόλησης. Έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να χαλαρώσει το συνταγματικά καθορισμένο ανώτατο όριο δαπανών, με στόχο την χρηματοδότηση επενδύσεων.
Οι επικρίσεις και τα ιδιωτικά τζετ
Μεταξύ άλλων, ο Μερτς έχει δεχθεί κριτική για τον τρόπο με τον οποίο αναφέρεται στους μετανάστες. Χαρακτηριστικά, τον Σεπτέμβριο του 2023, ισχυρίστηκε ότι «οι πρόσφυγες έφτιαχναν τα δόντια τους με έξοδα των φορολογουμένων, ενώ Γερμανοί τακτικοί ασθενείς δεν μπορούσαν να κλείσουν ραντεβού» -κάτι που διέψευσε ο επικεφαλής της Γερμανικής Οδοντιατρικής Ένωσης. «Προσπαθώ να εκφράσω τις πολιτικές μου απόψεις σε απλή γλώσσα και ομολογώ ότι δεν το καταφέρνω πάντα με τέλεια ακρίβεια λεξιλογίου»… απολογήθηκε τότε.
Ένα ακόμη «πλήγμα» στην προσωπική εικόνα του, είναι ότι, αν και πετά με προσωπικό αεροπλάνο (σύμφωνα με τον Guardian, έχει ήδη δύο ιδιωτικά τζετ στην κατοχή του) επιμένει ότι ανήκει στη μεσαία τάξη. Αυτό έχει εξοργίσει πολλούς Γερμανούς, οι οποίοι θεωρούν ότι απέχει θεαματικά από το να κατανοήσει την οικονομική πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν πολλά -πραγματικά- μέλη της μεσαίας τάξης.
Ενώπιος ενωπίω με τον Τραμπ
Το μεγάλο στοίχημα που καλείται τώρα να κερδίσει ο Μερτς, είναι κυρίως αυτό της εξωτερικής πολιτικής. Με την Ευρώπη να αποδεικνύεται εξόχως αδύναμη μπροστά στον σαρωτικό Ντόναλντ Τραμπ, ο νέος καγκελάριος της Γερμανίας έχει ρόλο-«κλειδί» στην προσπάθεια της ΕΕ να εμφανιστεί με ενιαίο βηματισμό και να υψώσει ανάστημα στον Αμερικανό πρόεδρο.
Πολιτικοί αναλυτές παρατηρούν ότι ο Μερτς πήρε ήδη την… πρώτη γεύση από «ρεάλ πολιτίκ», βλέποντας τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου να υιοθετεί απόλυτα την ρητορική Πούτιν για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σχολιάζουν μάλιστα ότι εμφανίστηκε «σοκαρισμένος» από το νέο δόγμα του Τραμπ, που αφήνει στο περιθώριο την Ευρώπη και επιλέγει ως αποκλειστικό συνομιλητή του, τον Ρώσο πρόεδρο.
Προφανώς, τα δύσκολα για τον Φρίντριχ Μερτς είναι μπροστά…
