Ημέρα δασμών σήμερα από τον Τραμπ – Ανησυχούν οι Έλληνες παραγωγοί για τα κρασιά

Με κομμένη την ανάσα περιμένει σήμερα ο πλανήτης τις ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την «Ημέρα της Απελευθέρωσης» στις ΗΠΑ, τους δασμούς, δηλαδή, που θα ανακοινώσει από τον Κήπο των Ρόδων στον Λευκό Οίκο.

Η απειλή Τραμπ για επιβολή δασμών 200% στα ευρωπαϊκά αλκοολούχα ποτά και κρασιά, επειδή η Ε.Ε. συμπεριέλαβε στα αντίμετρα, έναντι των αμερικανικών δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο, την επαναφορά των δασμών στο ουίσκι μπέρμπον, έχει προκαλέσει αναστάτωση στους Ελληνες οινοπαραγωγούς που ελπίζουν ότι τελικά θα μείνουν εκτός του πολεμικού κάδρου όπως είχε συμβεί κατά την πρώτη θητεία του Αμερικανού προέδρου το 2018. Θα πρέπει, όμως, πρώτα οι Βρυξέλλες να… βάλουν νερό στο κρασί τους. Να μη συμπεριλάβουν δηλαδή στα αντίποινα προϊόντα που διεγείρουν τα ένστικτα αντεκδίκησης του πλανητάρχη.

Αν και, όπως σημειώνει το CNN, η σημερινή ημέρα αναμενόταν με ανακούφιση από επιχειρήσεις που εδώ και εβδομάδες παρακολουθούν τις δηλώσεις και τα «πίσω-μπρος» του προέδρου των ΗΠΑ, τα όσα θα συμβούν εκτιμάται ότι θα ανοίξουν ένα νέο «κουτί της Πανδώρας», καθώς μετά τις ανακοινώσεις Τραμπ θα υπάρξουν αντίμετρα από τις χώρες στις οποίες θα αναφερθεί, προκαλώντας έτσι μια κλιμάκωση στον εμπορικό πόλεμο που έχουν ήδη ξεκινήσει οι ΗΠΑ.

Αν και ο Τραμπ δήλωνε το βράδυ της Δευτέρας ότι έχει καταλήξει σε ένα σχέδιο δασμών, οι σύμβουλοί του συνέχιζαν να του παρουσιάζουν επιλογές ενόψει των ανακοινώσεων στις 23:00 σήμερα το βράδυ (ώρα Ελλάδος).

Στα σενάρια που έχουν ακουστεί μέχρι στιγμής περιλαμβάνονται: Προσαρμογή των δασμών για κάθε εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ ξεχωριστά, επιβολή δασμών σε ορισμένες χώρες αλλά όχι σε άλλες, και επιβολή ενός ενιαίου συντελεστή έως και 20% σε όλες τις εισαγωγές.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου μετέφερε στο CNN την εκτίμησή του ότι ο Τραμπ δεν θα κατέληγε σε μια απόφαση μέχρι λίγο πριν την τελετή στον Κήπο των Ρόδων.

Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, αρκέστηκε να διευκρινίσει πως ό,τι αποφασίσει να ανακοινώσει ο Τραμπ για τους δασμούς θα έχει «άμεση ισχύ».

Πού σκοπεύει ο Τραμπ με τους δασμούς

Κατά το CΝΝ, o Nτόναλντ Τραμπ θεωρεί τους δασμούς ως μέσο για την επίτευξη τεσσάρων βασικών στόχων:

• • τον περιορισμό της ροής της φαιντανύλης και της παράνομης μετανάστευσης στις ΗΠΑ,
• • την εξίσωση των όρων ανταγωνισμού με τους εμπορικούς εταίρους,
• • την αύξηση των κρατικών εσόδων και
• • την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.

Η φαιντανύλη έχει ήδη αναφερθεί ως λόγος για την επιβολή δασμών 20% στις κινεζικές εισαγωγές και την απειλή για δασμούς 25% σε Καναδά και Μεξικό.

Κατά την άποψη του Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι θύμα «κλοπής» από χώρες με υψηλότερους δασμούς στα προϊόντα που παράγονται στις ΗΠΑ ή από χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν εμπορικό έλλειμμα – δηλαδή, έθνη από τα οποία η Αμερική εισάγει περισσότερα από όσα εξάγει.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι οι δασμοί είναι ένας τρόπος ώστε η κυβέρνηση των ΗΠΑ να βασίζεται λιγότερο στους φόρους εισοδήματος ως κύρια μορφή εσόδων. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να πει ότι τα έσοδα από τους δασμούς θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν εξ ολοκλήρου τους φόρους εισοδήματος.

Τι ζητούν οι Έλληνες παραγωγοί

Ηδη ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ) χτύπησε τον κώδωνα του κινδύνου για τις ολέθριες επιπτώσεις που θα επιφέρουν οι δασμοί Τραμπ στο ελληνικό κρασί, λόγω της σημασίας που έχει για τον κλάδο -και πανευρωπαϊκά- η αμερικανική αγορά. Με επιστολή του προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσιάρα και στους Ελληνες ευρωβουλευτές, και σε πλήρη εναρμόνιση με την Ευρωπαϊκή Ενωση Επιχειρήσεων του Κρασιού, ο ΣΕΟ ζητεί τη στήριξη από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές στο αίτημά του για αφαίρεση των αμερικανικών κρασιών (CN 2204) και αρωματικών οινικών προϊόντων (CN 2205) από τα προτεινόμενα προϊόντα στα οποία η Ε.Ε. θα επιβάλει επιπλέον δασμούς.

Και αυτό γιατί, όπως επισημαίνει, η συνεισφορά των αμερικανικών κρασιών έχει ελάχιστη επίδραση στο εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ, καθώς οι εξαγωγές τους προς την Ε.Ε. δεν ξεπερνούν το 8%, ενώ τα αναμενόμενα αντίμετρα των ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά κρασιά θα έχουν τραγικές συνέπειες στον ευρωπαϊκό και κατ’ επέκταση στον ελληνικό αμπελοοινικό τομέα.

Ο ΣΕΟ υπογραμμίζει και ότι θα πρέπει οπωσδήποτε να αφαιρεθεί και το ουίσκι μπέρμπον από τον κατάλογο των προτεινόμενων αντιμέτρων του 2018 και του 2020 κατά των ΗΠΑ. Σημειώνοντας ότι μετά την πρόσφατη ανακοίνωση της Κομισιόν, ότι ενδέχεται να επιβάλει επιπλέον δασμούς στο αμερικανικό ουίσκι που παράγεται στο Κεντάκι, μια κατεξοχήν ρεπουμπλικανική Πολιτεία, ο Τραμπ απείλησε με την επιβολή δασμών 200% στα ευρωπαϊκά κρασιά.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι κορυφαίος και με συνεχή ανοδική δυναμική προορισμός για το ελληνικό κρασί. Κάτι που εν πολλοίς οφείλεται στο ότι πρόκειται για ακριβή αγορά, καθώς η μέση τιμή εξαγωγής ήταν πέρυσι 7,03 ευρώ/κιλό, όταν την ίδια ώρα στη Γερμανία ήταν μόλις 2,75 ευρώ/κιλό.

Πέρυσι το σχεδόν 19% των ελληνικών εξαγωγών κρασιού κατευθύνθηκε στις ΗΠΑ -δεύτερος εξαγωγικός προορισμός για τη χώρα μας- με αξία περίπου 18,98 εκατ. ευρώ σημειώνοντας άνοδο κατά 12,37% σε σχέση με το 2023. Αυξημένες κατά 8,26% ήταν και οι εξαγόμενες ποσότητες κρασιών στην αμερικανική αγορά, φτάνοντας στα 2,7 εκατομμύρια κιλά πέρυσι έναντι 2,49 εκατομμυρίων κιλών το 2023. Η αγορά των ΗΠΑ αποτελεί τη σημαντικότερη αγορά συνολικά για τα ευρωπαϊκά κρασιά, αντιπροσωπεύοντας το 27% σε αξία και το 21% σε όγκο.

Επομένως, οι επιπτώσεις επιβολής υψηλών δασμών από τις ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά κρασιά θα είναι τραγικές για την Ε.Ε., φυσικά και για την Ελλάδα, τη στιγμή μάλιστα που θα συμπέσουν με μια απολύτως αρνητική συγκυρία όπου η κατανάλωση κρασιού μειώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ ήδη υπάρχει αναδιάταξη της παραγωγής και άλλα αρνητικά νέα δεδομένα λόγω της κλιματικής αλλαγής, που δυσχεραίνουν περαιτέρω τις προοπτικές του κλάδου.

Ηδη πάντως και οι πρωθυπουργοί Γαλλίας, Ιταλίας και Ιρλανδίας (μαζί με την Ολλανδία οι χώρες με τις μεγαλύτερες εξαγωγές οινοπνευματωδών στις ΗΠΑ) επέκριναν δημόσια τη στρατηγική της Κομισιόν. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι προειδοποίησε για φαύλο κύκλο κλιμάκωσης των εντάσεων στο εμπόριο. Ο Γάλλος Φρανσουά Μπαϊρού κατηγόρησε την Κομισιόν ότι «χτύπησε λάθος στόχους». Και ο Ιρλανδός Μάικλ Μάρτιν επέκρινε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επειδή καταφεύγει στο «βιβλίο αντιποίνων».

Γενικότερα, ωστόσο, πέρα από το κρασί και τα αλκοολούχα, η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις αναφορικά με την επιβολή δασμών στην Ε.Ε. Αν και η ελληνική αγορά είναι ελαφρά εκτεθειμένη σε εκείνη των ΗΠΑ, είναι αδύνατον να μην επηρεαστεί από το μπαράζ των νέων δασμών, που θα επηρεάσουν αρνητικά την Ευρωζώνη στο σύνολό της.

Το εμπορικό ισοζύγιο Ελλάδας – ΗΠΑ για το 2024 παρουσίασε πλεόνασμα 203,5 εκατ. ευρώ, καθώς οι ελληνικές εισαγωγές από τις ΗΠΑ διαμορφώθηκαν στα 1,99 δισ. ευρώ και οι εξαγωγές προς ΗΠΑ στα 2,193 δισ. ευρώ το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους, αντιπροσωπεύοντας το 4,8% του συνόλου των εξαγωγών της χώρας.

Σε όρους ΑΕΠ, οι εξαγωγές εμπορευμάτων στις ΗΠΑ αγγίζουν το 1%, ενώ της Ευρωπαϊκής Ενωσης προς ΗΠΑ ανέρχονται σε 20%. Συνεπώς, η επιβολή δασμών στην Ευρώπη θα πλήξει κυρίως άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Οι κατηγορίες προϊόντων με το μεγαλύτερο πλεόνασμα ήταν τα τρόφιμα και τα ζωντανά ζώα (+521,6 εκατ. ευρώ), ενώ με το μεγαλύτερο έλλειμμα τα ορυκτά καύσιμα και τα λιπαντικά (-399 εκατ. ευρώ).

Εμμεσες επιπτώσεις θα προκύψουν μέσω της αλυσίδας εφοδιασμού, καθώς μέρος των ελληνικών εξαγωγών αποτελεί ενδιάμεσα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην ευρωπαϊκή παραγωγή πριν εξαχθούν στις ΗΠΑ. Επιπλέον, αν μειωθούν οι συνολικές εξαγωγές της Ε.Ε. στις ΗΠΑ, αυτό θα επηρεάσει αρνητικά τα έσοδα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, με αντίκτυπο και στις ελληνικές εξαγωγές. Ενώ η απώλεια εισοδήματος για τους Ευρωπαίους εξαιτίας των δασμών ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τον ελληνικό τουρισμό.