Από το απόγευμα της Πέμπτης (8/5) η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει νέο Πάπα, με τον Λέοντα τον 14ο να διαδέχεται τον Πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή τον Απρίλιο.
Ο πρώτος Αμερικανός ποντίφικας
Ένα από τα στοιχεία που κεντρίζουν το ενδιαφέρον από χθες είναι ότι πρόκειται για τον πρώτο ποντίφικα από τις ΗΠΑ, με τον ίδιο να βγαίνει στο μπαλκόνι για να δει το πλήθος στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, συγκλονίζοντας τον κόσμο. Μέχρι πρότινος, ήταν σχεδόν σίγουρο ότι το κονκλάβιο δεν θα εξέλεγε ποτέ έναν Αμερικανό για την ανώτερη θέση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, όπως αναφέρει το CNN.
Οι ΗΠΑ διαχρονικά θεωρούνται ως η πιο ισχυρή χώρα σε τομείς όπως ο στρατός, η διπλωματία, ακόμα και ο πολιτισμός, αλλά ποτέ πριν ένας Πάπας δεν ήταν Αμερικανός. Πλέον, ένας δικός τους άνθρωπος ελέγχει ένα από τα πιο ισχυρά κέντρο εξουσίας στον κόσμο, που δεν είναι άλλο από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και το ποίμνιό της, που σήμερα ο αριθμός του είναι υπερτριπλάσιος από τον πληθυσμό των ΗΠΑ.
Την Πέμπτη (8/5) ο πρώην καρδινάλιος Ρόμπερτ Πρέβοστ, τον οποίο οι φίλοι του γνωρίζουν ως Μπομπ, πέτυχε κάτι, που οι περισσότεροι πιστοί στις ΗΠΑ δεν περίμεναν να ζήσουν ποτέ, γεμίζοντας με περηφάνια τη χώρα του. Πάντως, είναι γεγονός ότι εκατομμύρια πιστοί σε όλο τον κόσμο, δεν θα ενδιαφερθούν τόσο πολύ για την εθνικότητα του ποντίφικα, καθώς για αυτούς ο Λέων ο 14ος είναι ο Άγιος Πατέρας, ο οποίος κρατά τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών ως αντιπρόσωπος του Χριστού.
Όμως, το ερώτημα που γεννάται είναι γιατί οι καρδινάλιοι εξέλεξαν έναν Αμερικανό; Αυτό ασφαλώς μπορούν να το απαντήσουν μόνο οι εκλέκτορες μέσα στην Καπέλα Σιστίνα, ωστόσο αποτελεί εξαιρετική σύμπτωση το γεγονός ότι ο πρώτος Αμερικανός Πάπας εκλέχθηκε σε μια περίοδο που ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφεται εναντίον πολλών χωρών. Θα μπορούσε η επιλογή των καρδιναλίων να δείξει ότι υπάρχει ένας άλλος αμερικανικός δρόμος;
Το παρελθόν του νέου Πάπα
Ο Πρέβοστ πέρασε δεκαετίες ως ιεραπόστολος και για 20 χρόνια ζούσε στο Περού, όπου υπηρέτησε ως επίσκοπος. Μιλάει πολλές γλώσσες και δεν έκανε καμία αναφορά στην αμερικανική του κληρονομιά κατά τη διάρκεια της πρώτης του δημόσιας εμφάνισης ως ποντίφικας. Μάλιστα, ο ίδιος μίλησε ιταλικά και ισπανικά, στέλνοντας χαιρετισμό στην «αγαπητή του επισκοπή του Chiclayo στο Περού». Αυτό δείχνει ότι πιθανόν ο Λέων ο 14ος να θέλησε να δείξει ότι είναι «διαχωρισμένος» από τη χώρα στην οποία γεννήθηκε, προκειμένου να μην αντιμετωπίζεται ως όργανο του Λευκού Οίκου.
Στη σύγχρονη εποχή, ο εθνικισμός και ο αυταρχισμός αυξάνονται, με τους καρδινάλιους να επιλέγουν έναν Πάπα που γεννήθηκε σε μια χώρα που οι συγκεκριμένοι όροι γίνονται όλο και πιο εμφανείς. Οι χώρες του νότιου ημισφαιρίου αισθάνονται οργή για τις οικονομικές, την ώρα που οι ΗΠΑ δείχνουν το σκληρό τους πρόσωπο κατά της μετανάστευσης. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει και πάλι έναν ηγέτη που έζησε σε χώρα με μεγάλη φτώχεια, από την οποία προέρχονται μάλιστα πολλοί μετανάστες που βρίσκονται στις ΗΠΑ.
Η αμερικανική κυβέρνηση περικόπτει τη βοήθεια προς τους ασθενείς, για παράδειγμα με την αφαίμαξη των προγραμμάτων της USAID στην Αφρική, ο νέος επικεφαλής του Βατικανού έχει υπηρετήσει τους φτωχούς. Θα ήταν επιφανειακό να ισχυριστεί κανείς ότι η εκλογή του Λέοντα του 14ου αποτελεί μομφή κατά του Τραμπ, αλλά είναι αδύνατο να αγνοηθεί ότι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ασκούσε πολιτική, πολύ πριν οι ΗΠΑ κερδίσουν την ανεξαρτησία τους.
Δύο Αμερικανοί σε θέσεις παγκόσμιας ισχύος
Όποια και αν είναι τα κίνητρα των καρδιναλίων που εξέλεξαν τον Πάπα Λέοντα, το σίγουρο είναι ότι τα γεγονότα στο Βατικανό δημιούργησαν μια συναρπαστική κατάσταση.
Πλέον, υπάρχουν δύο Αμερικανοί που θα έχουν τεράστια δύναμη, ο ένας στο πολιτικό σκέλος και ο άλλος στο πνευματικό, κάτι που σημαίνει ότι οι συγκρίσεις και οι διαφωνίες τους θα είναι αδύνατο να αγνοηθούν. «Είμαι Αμερικανός, αγαπώ την Αμερική, αγαπώ τις αξίες που πρεσβεύουμε», δήλωσε ο αιδεσιμότατος Ρόμπερτ Χάγκαν, που είναι φίλος του Πάπα Λέοντα. Ο ίδιος, περιέγραψε τον νέο ποντίφικα ως έναν άνθρωπο με βάθος, δύναμη και γαλήνη.
«Μερικές φορές δεν είμαστε τέλειοι, σωστά, έχουμε ελαττώματα. Μερικές φορές η αντίληψη για εμάς είναι δικαίως άξια λόγου, όσον αφορά τα πράγματα στα οποία θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι καλύτερο και να δουλέψουμε πάνω σε αυτά. Αλλά νομίζω ότι με τον Λέοντα τον 14ο έχουμε πραγματικά ό,τι καλύτερο αντιπροσωπεύει η Αμερική. Για την ειρήνη. Για τη δικαιοσύνη. Ότι ο καθένας έχει έναν ρόλο να παίξει, ότι πρέπει να υπάρχουν ευκαιρίες για όλους», ανέφερε στο CNN.
Οι Αμερικανοί είναι πιθανό να αναζητούν τους λόγους που εκλέχθηκε Πάπας ένας συμπατριώτης τους, ωστόσο η εθνικότητα του Πρέβοστ δεν είναι απίθανο να μην έχει σχέση με την εκλογή του.
Ο νέος Πάπας εξελίχθηκε σε μια ισχυρή προσωπικότητα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας κατά τη διάρκεια της θητείας του Φραγκίσκου, όταν μετακινήθηκε σε θέση – κλειδί στο Βατικανό. Η εκλογή του αποτελεί μια σιωπηρή δήλωση του σώματος των καρδιναλίων ότι θα διατηρηθεί η κυρίαρχη μέριμνα του εκλιπόντος Πάπα για τους φτωχούς και τα σχετικά προοδευτικά δογματικά θέματα της θητείας του.
Ο επίσκοπος του Ρότσεστερ της Μινεσότα, Ρόμπερτ Μπάρον, εμφανίστηκε «σοκαρισμένος» από το αποτέλεσμα του κονκλαβίου. «Έλεγα ότι δεν θα επιλεγεί Αμερικανός Πάπας. Η Αμερική κυβερνά τον κόσμο πολιτικά, οικονομικά, σε μεγάλη βαθμό τη λαϊκή κουλτούρα, δεν θα αφήσουν έναν Αμερικανό να διοίκηση της Εκκλησία. Λοιπόν έκανα λάθος».
«Πραγματικά πιστεύω ότι επέλεξαν τον άνθρωπο. Νομίζω ότι αναγνώρισαν αυτόν τον άνθρωπο ως μοναδικά κατάλληλο. Είχε μια διεθνή αίσθηση, είναι Αμερικανός μεν, αλλά εργάστηκε στη Λατινική Αμερική, ήταν εδώ για μερικά χρόνια, μιλάει άπταιστα ιταλικά και γνωρίζει την Κουρία. Όταν τα βάζεις όλα αυτά μαζί λες: Λοιπόν, υπάρχει ένας πολύ κατάλληλος άνθρωπος», πρόσθεσε ο Μπάρον.
Πολιτικές συζητήσεις στις ΗΠΑ για την εκλογή του Πάπα Λέοντα
Στις ΗΠΑ σχεδόν τα πάντα έχουν πολιτικό χαρακτήρα, οπότε ήταν αναμενόμενο να αρχίσουν συζητήσεις για την εκλογή του Πάπα Λέοντα. Άνθρωποι που ανήκουν στο κίνημα «Make America Great Again» εξέφρασαν την Πέμπτη (8/5) την απογοήτευσή τους μέσω των σόσιαλ μίντια. Κάποιοι συντηρητικοί ήλπιζαν σε έναν νέο ποντίφικα που θα απομακρυνόταν από κάποιες θέσεις του Φραγκίσκου, όπως για παράδειγμα η κλιματική αλλαγή.
Ο αείμνηστος Πάπας καταδίκασε τις πολιτικές μαζικών απελάσεων της κυβέρνησης Τραμπ και προειδοποίησε ότι αυτές θα στερήσουν την αξιοπρέπεια των μεταναστών. Μάλιστα, ο Φραγκίσκος είχε βάλει στο στόχαστρό του τον Τζέι Ντι Βανς. Το πόσο κοντά ήταν ο προηγούμενος Πάπας με τον νέο, γεννά προσδοκίες ότι θα συνεχιστεί το έργο του.
Η αντιπαράθεση είναι ήδη γύρω από τις αναδημοσιεύσεις που επικρίνουν τον Βανς και τον Τραμπ σχετικά με τη μεταναστευτική πολιτική, από έναν λογαριασμό στο Χ που φέρει το όνομα Prevost. Ο εν λόγω λογαριασμός δεν έγραψε προσωπικά καμία από τις επικριτικές αναρτήσεις, αλλά αναδημοσίευσε άρθρα και τίτλους από άλλους. Προς το παρόν δεν έχει επιβεβαιωθεί αν ο συγκεκριμένος λογαριασμός συνδέεται με τον νεοεκλεγέντα Πάπα.
Ο Τραμπ ήταν ευγενικός όταν έμαθε για την εκλογή του νέου ποντίφικα, σχολιάζοντας στους δημοσιογράφους ότι αποτελεί «τιμή το να έχουμε Πάπα από την Αμερική».
Από εκεί και πέρα, παρότι η συντηρητικοί του συνθήματος «MAGA» ήλπιζαν να δουν έναν άλλον Πάπα, θεωρείται βέβαιο ότι ορισμένοι φιλελεύθεροι θα δουν την εκλογή του και την απόφαση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας ως επίπληξη προς το πολιτικό δόγμα και τις πολιτικές του Τραμπ.
Τα ζητήματα και οι διαιρέσεις που απασχολούν την Καθολική Εκκλησία δεν ταιριάζουν πάντα πάνω στη βαθιά ριζωμένη πολιτική γραμμή των ΗΠΑ. Ο Πάπας Φραγκίσκος είχε κάνει μια πολύ σημαντική στροφή προς την αποδοχή των LGBTQ καθολικών, ωστόσο απέρριψε άλλες φιλελεύθερες θέσεις, όπως το δικαίωμα στην άμβλωση και τη χειροτονία γυναικών ιερέων. Αυτά είναι ζητήματα που διχάζουν την Εκκλησία τόσο στις ΗΠΑ, όσο και παγκοσμίως.
Αυτοί οι διχασμοί -σε μια εποχή βαθιάς πολιτικής ανησυχίας, με τους πολέμους να μαίνονται στη Γάζα και την Ουκρανία, αλλά και τις νέες συγκρούσεις στη νότια Ασία– αποτελούν το σκηνικό μιας νέας παποσύνης, που θα ξεκινήσει εν μέσω παγκόσμιων κρίσεων. Στην πρώτη του ομιλία ο Πάπας Λέων δεσμεύτηκε να υπηρετήσει τον Χριστό ως γέφυρα για να φέρει κοντά την ανθρωπότητα, πιθανότατα έχοντας στο μυαλό του όλα όσα συμβαίνουν στον πλανήτη τα τελευταία χρόνια.
«Ειρήνη υμίν», ήταν το μήνυμα που τόνισε ο Αμερικανός Πάπας.
