Σήμερα η πρώτη μεγάλη συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο: Τι αλλάζει σε Λύκειο και πρόσβαση στα ΑΕΙ

Σύσκεψη υψηλού επιπέδου για το νέο Εθνικό Απολυτήριο και τις επικείμενες αλλαγές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση πραγματοποιείται σήμερα, Τρίτη, στις 12 το μεσημέρι στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Στη σύσκεψη συμμετέχουν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του θεσμικού και κοινωνικού διαλόγου για μια μεταρρύθμιση που αγγίζει τον πυρήνα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος: τον τρόπο λειτουργίας του Λυκείου και τη σύνδεσή του με την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Πρόκειται για παρέμβαση που αναμένεται να προκαλέσει έντονες συζητήσεις, καθώς επανακαθορίζει τον ρόλο του σχολείου και το βάρος των εξετάσεων στη μαθητική πορεία.

Το χρονοδιάγραμμα και ο στόχος της μεταρρύθμισης

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, οι αλλαγές δεν θα εφαρμοστούν άμεσα. Το νέο σύστημα προβλέπεται να αφορά τους μαθητές που θα φοιτήσουν στην Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2027-2028, ενώ η πλήρης εφαρμογή του τοποθετείται δύο χρόνια αργότερα.

Κεντρικός στόχος του υπουργείου Παιδείας είναι η ουσιαστική αναβάθμιση του Λυκείου και η αποδέσμευσή του από τη μονοσήμαντη λογική της προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Όπως επισημαίνεται από κυβερνητικές πηγές, το σημερινό μοντέλο έχει μετατρέψει το Λύκειο σε «προθάλαμο» του Πανεπιστημίου, επιβαρύνοντας οικονομικά χιλιάδες οικογένειες λόγω της εκτεταμένης φροντιστηριακής υποστήριξης.

Εθνικό Σώμα Αξιολογητών και έλεγχος αξιοπιστίας

Κομβικό στοιχείο του νέου σχεδιασμού αποτελεί η δημιουργία και λειτουργία Εθνικού Σώματος Αξιολογητών. Όπως έχει δηλώσει η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, το Σώμα θα στελεχωθεί από εκπαιδευτικούς με μακρά εμπειρία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι οποίοι γνωρίζουν σε βάθος τόσο τη διαδικασία των εξετάσεων όσο και τη μαθησιακή πορεία των μαθητών, τη λειτουργία του σχολείου και τη δυναμική της σχολικής τάξης.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται ότι η διόρθωση των γραπτών στις ενδοσχολικές εξετάσεις θα γίνεται από τους ίδιους τους διδάσκοντες, ωστόσο όλα τα γραπτά θα ψηφιοποιούνται και θα υπόκεινται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους από εξωτερικούς αξιολογητές. Το υπουργείο εξετάζει τη θέσπιση παρεμβάσεων σε περιπτώσεις υπερβαθμολόγησης ή όταν η προφορική βαθμολογία αποκλίνει από τη γραπτή κατά περισσότερες από πέντε μονάδες.

Τι προβλέπει το προσχέδιο για το Εθνικό Απολυτήριο

Το προσχέδιο της υπουργού Παιδείας, το οποίο θα τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνει σειρά ουσιαστικών αλλαγών:

-Για τις προαγωγικές εξετάσεις στην Α’ και Β’ Λυκείου, το σύνολο των θεμάτων θα επιλέγεται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων.

-Καταργείται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), η οποία είχε θεσπιστεί επί υπουργίας Νίκης Κεραμέως, καθώς θεωρείται ότι με το νέο σύστημα δεν είναι πλέον απαραίτητη.

-Θεσπίζεται βάση εισαγωγής 10 στο Εθνικό Απολυτήριο, ως προϋπόθεση για τη διεκδίκηση θέσης στα ΑΕΙ.

Ο Γενικός Μέσος Όρος για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα προκύπτει αφενός από τον βαθμό του Εθνικού Απολυτηρίου (με στάθμιση 20% για την Α’ Λυκείου, 30% για τη Β’ και 50% για τη Γ’) και αφετέρου από τις ειδικές απολυτήριες εξετάσεις σε τέσσερα μαθήματα, ανά επιστημονικό πεδίο, που θα διεξάγονται σε πανελλαδικό επίπεδο.

Οι συντελεστές βαρύτητας ανά μάθημα, όπως ορίζονται από τα πανεπιστημιακά τμήματα, θα συνεχίσουν να ισχύουν.

Παράλληλα, η υπουργός Παιδείας σκοπεύει να ζητήσει από Πρυτάνεις, Κοσμήτορες και Προέδρους Τμημάτων να καταθέσουν προτάσεις για την ενίσχυση του ρόλου των Πανεπιστημίων στις προϋποθέσεις εισαγωγής των φοιτητών.

Οι πέντε άξονες του νέου Λυκείου

Η Σοφία Ζαχαράκη έχει ξεκαθαρίσει ότι το Εθνικό Απολυτήριο δεν αποτελεί μια απλή αλλαγή εξεταστικών διαδικασιών, αλλά μέρος μιας συνολικής εκπαιδευτικής στρατηγικής, που στηρίζεται σε πέντε βασικούς άξονες: το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, τη σχολική ζωή, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, τις σχολικές και ψηφιακές υποδομές και, τέλος, τη διακυβέρνηση του εκπαιδευτικού συστήματος με σαφείς ρόλους και λογοδοσία.

Επιτροπή Σοφών και αναζήτηση συναινέσεων

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τελικών προτάσεων θα έχει η Επιτροπή Σοφών, την οποία προτίθεται να συστήσει η κυβέρνηση. Όπως έχει δηλώσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε πρόσφατη τηλεοπτική του συνέντευξη στον Alpha, στόχος είναι μέσα στους επόμενους έξι έως εννέα μήνες να κατατεθεί μια ολοκληρωμένη πρόταση με ευρύτερη διακομματική αποδοχή, σημειώνοντας ότι τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν ήδη τοποθετηθεί θετικά επί της αρχής.

Το Εθνικό Απολυτήριο περιλαμβάνεται, άλλωστε, στις δέκα βασικές νομοθετικές πρωτοβουλίες του Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026, επιβεβαιώνοντας ότι για την κυβέρνηση αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα στον χώρο της Παιδείας.