Ιδιαίτερο κεφάλαιο στη ζωή της αποτέλεσε η δράση της για τα δικαιώματα των γυναικών
Έφυγε από τη ζωή η Μαργαρίτα Παπανδρέου, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες γυναικείες προσωπικότητες της Μεταπολίτευσης. Η Μαργαρίτα Παπανδρέου θα έκλεινε τα 103 στις 30 Σεπτεμβρίου.
Αμερικανίδα στην καταγωγή, συγγραφέας και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών, η Μαργαρίτα Παπανδρέου συνδέθηκε για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες με τον Ανδρέα Παπανδρέου, ενώ απέκτησαν μαζί τέσσερα παιδιά, τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο Παπανδρέου.
Η γυναίκα με την εύθραυστη φωνή και τη χαρακτηριστική κόμη, δεν περιορίστηκε στον ρόλο της συζύγου ενός από τους σημαντικότερους πολιτικούς της μεταπολεμικής Ελλάδας. Η ίδια ανέπτυξε έντονη κοινωνική και συγγραφική δράση, με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα των γυναικών και στα ζητήματα ειρήνης. Έζησε μια ζωή που συνδέθηκε στενά με σημαντικές στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Η γνωριμία με τον Ανδρέα, η πολυτάραχη ζωή και το γυναικείο κίνημα
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1923 στο Όουκ Παρκ του Ιλινόι, στις Ηνωμένες Πολιτείες, ως Μάργκαρετ Έσθερ Τσαντ.
Σπούδασε δημοσιογραφία και συνέχισε τις σπουδές της στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα. Προτού κλείσει τα 24 χρόνια της, το 1947, γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Το ζευγάρι παντρεύτηκε με πολιτικό γάμο στο Ρίνο στις 30 Αυγούστου 1951 και αρχικά έζησε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα επόμενα χρόνια η οικογένεια μετακινήθηκε σε διαφορετικές περιοχές της Αμερικής, ενώ ο Ανδρέας Παπανδρέου ακολούθησε την ακαδημαϊκή του πορεία. Το 1961 εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην Ελλάδα, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή τους.
Για την γνωριμία της για τον Ανδρέα Παπανδρέου είχε εξομολογηθεί: «Αυτό που τελικά θα εξελισσόταν σε μια μεγάλη ρομαντική σχέση ξεκίνησε στο πιο πεζό μέρος, στην αίθουσα αναμονής ενός οδοντιατρείου στη Μινεάπολη. Ο Ανδρέας ήταν τότε 29 ετών και εγώ 24. Καθόμουν στην αίθουσα περιμένοντας τη σειρά μου και έγραφα ένα κείμενο για μια διαφήμιση ενός πελάτη, για τον οποίον έκανα δημόσιες σχέσεις. Κάποια στιγμή χρειαζόμουν μια φράση στα γαλλικά. Εριξα μια ματιά στον άνδρα που καθόταν απέναντί μου και είδα ότι μάλλον ήταν ξένος. “Με συγχωρείτε, μήπως γνωρίζετε γαλλικά; ” τον ρώτησα. Κατάλαβε ότι χρειαζόμουν τη βοήθειά του, σηκώθηκε αμέσως και ήρθε δίπλα μου.
Το αποτέλεσμα ήταν μια πρόσκληση για ποτό στο ξενοδοχείο “Ράντισον” που ήταν εκεί κοντά. Μετά το ποτό πήγαμε για φαγητό και μετά για χορό. Ηταν η αρχή μιας υπέροχης σχέσης, ενός γάμου που κράτησε 40 χρόνια».
Η επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών τον Απρίλιο του 1967 άλλαξε δραματικά τη ζωή της οικογένειας. Ο Ανδρέας Παπανδρέου συνελήφθη από το καθεστώς και η Μαργαρίτα κινητοποιήθηκε για την απελευθέρωσή του. Μετά την αποφυλάκισή του, η οικογένεια εγκατέλειψε την Ελλάδα.
Αρχικά βρέθηκε στη Στοκχόλμη και στη συνέχεια στο Τορόντο του Καναδά, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου συνέχισε την πολιτική του δραστηριότητα εναντίον της δικτατορίας.
Η επιστροφή στην Ελλάδα μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974 έφερε και τους δύο στο επίκεντρο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας.
Πίσω από τη δημόσια εικόνα της οικογένειας Παπανδρέου υπήρξε μια πολυτάραχη προσωπική ζωή.
Ο γάμος της Μαργαρίτας και του Ανδρέα πέρασε από πολλές κρίσεις και τελικά το ζευγάρι οδηγήθηκε σε διαζύγιο το 1989, έπειτα από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες κοινής πορείας. Ο Ανδρέας Παπανδρέου παντρεύτηκε στη συνέχεια τη Δήμητρα Λιάνη.
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου συνέχισε τη δική της ζωή και δραστηριότητα, διατηρώντας ενεργό ενδιαφέρον για τα κοινωνικά ζητήματα που την είχαν απασχολήσει επί χρόνια.
Ιδιαίτερο κεφάλαιο η δράση της για τα δικαιώματα των γυναικών
Με την «Αλλαγή» του 1981, ιδρύει την Ένωση Γυναικών Ελλάδας, όπου διετέλεσε πρόεδρός της για οκτώ χρόνια. Στηρίζει και δρομολογεί νομοθετικές αλλαγές που αναβαθμίζουν τη θέση της γυναίκας στην ελληνική οικογένεια και που απαιτούνταν για την ισότητα των δύο φύλων.
Μεταξύ των ζητημάτων που τέθηκαν στο επίκεντρο των διεκδικήσεων του γυναικείου κινήματος ήταν η κατάργηση της προίκας, ο πολιτικός γάμος, το συναινετικό διαζύγιο, η διατήρηση του επωνύμου της γυναίκας μετά τον γάμο και η ισότιμη αντιμετώπιση των δύο γονέων σε ζητήματα που αφορούν τα παιδιά. Παράλληλα, ασχολήθηκε με θέματα ειρήνης και έγραψε βιβλία και άρθρα
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου υπήρξε και συγγραφέας, καταγράφοντας μέσα από τα βιβλία και τα κείμενά της εμπειρίες και απόψεις από μια ζωή που βρέθηκε στο σταυροδρόμι της πολιτικής, της οικογένειας και των κοινωνικών αλλαγών.
Στα γραπτά της αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στη σχέση της με τον Ανδρέα Παπανδρέου, στην οικογενειακή της ζωή, στη θέση της γυναίκας και στις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που έζησε. Ένα από τα βιβλία της είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Ανδρέα Παπανδρέου και στα τέσσερα παιδιά τους.
Τα τελευταία χρόνια η Μαργαρίτα Παπανδρέου είχε περιορίσει τις δημόσιες εμφανίσεις της, παραμένοντας ωστόσο μια ιδιαίτερα αναγνωρίσιμη μορφή της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Το Δεκέμβριο του 2012 δημοσιεύματα στον κυριακάτικο Τύπο ισχυρίστηκαν σε δημοσιεύματά τους ότι στη Μαργαρίτα Παπανδρέου ανήκε ένας από τους λογαριασμούς της λίστας Λαγκάρντ.
Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου μίλησε για «κατεστημένα συμφέροντα, που παρασιτούν εις βάρος της χώρας», σχεδιάζουν και υλοποιούν συστηματικές επιχειρήσεις συκοφαντίας εναντίον του, την ίδια στιγμή που η μητέρα του ξεκαθαρίζει πως η υπομονή έχει εξαντληθεί και «από εδώ και μπρος η δικαιοσύνη έχει το λόγο.
Τον Σεπτέμβριο του 2025 είχε συμπληρώσει τα 102 χρόνια ζωής, με τον γιο της Γιώργο Παπανδρέου να δημοσιεύει φωτογραφία της και να της εύχεται δημόσια για τα γενέθλιά της. Σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου 2026, έγινε γνωστός ο θάνατός της σε ηλικία 103 ετών.
πηγή: newsit.gr
