Το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης μετέδωσε ηχητικό μήνυμα προς όλα τα πλοία, ανακοινώνοντας ότι “όλοι οι ναυτικοί που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ απαγορεύεται” και ότι “κανένα πλοίο, με κανέναν τρόπο, δεν επιτρέπεται να περνά”
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ανακοίνωσε το Ιράν προκαλώντας άμεση αναστάτωση στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα και έντονη ανησυχία στις αγορές ενέργειας. Η απόφαση ελήφθη εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, με τα πλοία που κινούνται στην περιοχή να παρακολουθούν στενά τις οδηγίες των αρχών.
Το Ναυτικό του Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ: Σενάρια για έκρηξη τιμών σε πετρέλαιο & αέριο
Συγκεκριμένα, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης μετέδωσε ηχητικό μήνυμα προς όλα τα πλοία, ανακοινώνοντας ότι «όλοι οι ναυτικοί που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ απαγορεύεται» και ότι «κανένα πλοίο, με κανέναν τρόπο, δεν επιτρέπεται να περνά». Η σχετική ανακοίνωση προκάλεσε αντιδράσεις στη ναυτιλιακή αγορά και όχι μόνο.
Μεγάλος αριθμός δεξαμενόπλοιων, σύμφωνα με τη MarineTraffic, έχει αγκυροβολήσει σε ασφαλή απόσταση βορειοδυτικά και νότια των Στενών, ενώ περιορισμένος αριθμός συνεχίζει τη διέλευση. Η εικόνα αποτυπώνει την επιφυλακτικότητα των πλοιοκτητών, καθώς πρόκειται για κρίσιμο πέρασμα του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Κρίσιμο πέρασμα για την παγκόσμια ενέργεια
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν «σημείο συμφόρησης» για περίπου 20 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως, δηλαδή σχεδόν το 1/5 της παγκόσμιας παραγωγής. Από εκεί διέρχεται σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών πετρελαίου των χωρών του Περσικού Κόλπου. Η παρατεταμένη διακοπή, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, θα μπορούσε να εκτοξεύσει την τιμή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αν και πλήρης και μακροχρόνιος αποκλεισμός θεωρείται δύσκολος.
Το Ιράν θα έπρεπε να διατηρήσει τον έλεγχο της περιοχής, ενώ μια τέτοια κίνηση θα στερούσε από το ίδιο σημαντικά έσοδα, δεδομένου ότι περίπου το ήμισυ των κρατικών εσόδων προέρχεται από τις εξαγωγές αργού. Το Ιράν, σύμφωνα με τον OPEC, παράγει κατά μέσο όρο 3,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, περίπου το 4% της παγκόσμιας παραγωγής, παραμένοντας ο έκτος μεγαλύτερος παραγωγός διεθνώς, παρά τις κυρώσεις. Για την παράκαμψή τους χρησιμοποιεί «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων, διαθέτοντας το πετρέλαιο με σημαντικές εκπτώσεις.
Κινητοποίηση του Λιμενικού
Νωρίτερα το Λιμενικό Σώμα επικοινώνησε με τις εταιρείες όλων των ελληνικών πλοίων, που βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου και των Στενών του Ορμούζ, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα και να τους παρασχεθούν αναλυτικές οδηγίες. Ταυτόχρονα, εστάλησαν λεπτομερείς συστάσεις προς τη ναυτιλιακή κοινότητα για:
αυξημένη επιτήρηση και ενίσχυση φυλακών
- περιορισμό μη απαραίτητου προσωπικού στα ανώτερα καταστρώματα
- έλεγχο και διασφάλιση υδατοστεγανότητας
- διαρκή επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές
Ο Θάλαμος Επιχειρήσεων παρακολουθεί σε εξελίξεις σε 24ωρη βάση και διατηρεί ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με τα υπό ελληνική σημαία πλοία.
Αμφιβολίες για την επόμενη μέρα
«Ρευστή και δυναμικά εξελισσόμενη» χαρακτηρίζεται η κατάσταση, ενώ διπλωματικοί κύκλοι δεν αποκλείουν περιορισμένης κλίμακας αντίποινα. Αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και μια συμβολική ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινό μπλοκάρισμα ή εκτροπή ναυτιλιακών ροών. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ανεβάσει την τιμή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Παρά το γεγονός ότι η οικονομία του Ιράν είναι πιο διαφοροποιημένη απ’ όσο θα ανέμενε κανείς για μια χώρα υπό κυρώσεις – με το πετρέλαιο να αντιστοιχεί περίπου στο 10% έως 15% του ΑΕΠ – η κυβέρνηση αντλεί περίπου το ήμισυ των εσόδων της από τις εξαγωγές αργού. Η περιοχή έχει στο παρελθόν ανακάμψει γρήγορα από επιθέσεις. Το Ιράν, σύμφωνα με τον OPEC, παράγει κατά μέσο όρο περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ή περίπου το 4% της παγκόσμιας παραγωγής, γεγονός που το καθιστά τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως, παρά τις διεθνείς κυρώσεις. Για να τις παρακάμψει, χρησιμοποιεί έναν «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων που εξάγει πετρέλαιο με σημαντικές εκπτώσεις.
«Σημείο συμφόρησης» για περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως αποτελεί η στενή αυτή θαλάσσια δίοδος, πλάτους μόλις 21 μιλίων, δηλαδή περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Τα Στενά αποτελούν τη μοναδική οδό εξαγωγής πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου προς τον υπόλοιπο κόσμο.
