Καθώς η σύγκρουση με το Ιράν κλιμακώνεται, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα κρίσιμο δίλημμα: να «κεφαλαιοποιήσει» τα έως τώρα αποτελέσματα των επιθέσεων ή να κλιμακώσει περαιτέρω τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με ανάλυση του Sky News, ο πόλεμος είναι βαθιά ασύμμετρος – «σαν να χρησιμοποιείς Ferrari απέναντι σε ηλεκτρικά ποδήλατα», όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται. Η στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ έναντι του Ιράν είναι σαφής, ωστόσο το κόστος και η βιωσιμότητα της σύγκρουσης εγείρουν σοβαρά ερωτήματα.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι επιχειρήσεις κατά του Ιράν μπορεί να διαρκέσουν «εβδομάδες» μέχρι να επιτευχθούν όλοι οι στόχοι. Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν να διατηρήσουν αυτόν τον ρυθμό, έστω κι αν ο ίδιος επιμένει ότι η Αμερική μπορεί να διεξάγει πολέμους «για πάντα».
Περιορισμένα αποθέματα και πίεση από συμμάχους στον Τραμπ
Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, σε ασυνήθιστες διαρροές, αξιωματούχοι του Πενταγώνου φέρονται να είχαν προειδοποιήσει ότι η αμερικανική στρατιωτική δύναμη που αναπτύχθηκε στην περιοχή διέθετε επαρκή ισχύ πυρός για μία έως δύο εβδομάδες το πολύ.
Την ίδια στιγμή, σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, που επικαλείται το βρετανικό δίκτυο, πιέζουν τον Τραμπ να τερματίσει σύντομα τη σύγκρουση. Οι χώρες αυτές βλέπουν τα αποθέματα πυραύλων αντιαεροπορικής άμυνας να μειώνονται ανησυχητικά γρήγορα.
Η ασυμμετρία αποτυπώνεται και στο οικονομικό σκέλος: ένας υπερσύγχρονος πύραυλος Patriot, αξίας πολλών εκατομμυρίων δολαρίων, μπορεί να καταρρίψει ένα drone αξίας μερικών χιλιάδων. Ωστόσο, μια τέτοια αναλογία κόστους δεν είναι διατηρήσιμη επ’ αόριστον.
Η στρατηγική της Τεχεράνης και τα ρίσκα
Η στρατηγική του Ιράν να εξαπολύει επιθέσεις προς πολλαπλές κατευθύνσεις αιφνιδίασε πολλούς, όχι όμως όσους είχαν λάβει υπόψη τις διαχρονικές προειδοποιήσεις της Τεχεράνης ότι θα «βγάλει τα γάντια» εάν βρεθεί αντιμέτωπη με μια προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος.
Η τακτική αυτή ενδέχεται να έχει κόστος, καθώς κράτη του Κόλπου και η Σαουδική Αραβία εξετάζουν το ενδεχόμενο να εμπλακούν πιο ενεργά κατά του Ιράν. Προς το παρόν, ωστόσο, η ιρανική στρατηγική φαίνεται να αποδίδει: ασκεί πίεση στις ΗΠΑ μέσω κρίσιμων περιφερειακών συμμάχων και ταυτόχρονα αναγκάζει τους αντιπάλους της να εξαντλούν πανάκριβα οπλικά συστήματα.
Το ενδεχόμενο εσωτερικής αποσταθεροποίησης στο Ιράν
Παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα: Πόσο γρήγορα μπορούν οι ΗΠΑ να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία; Και τι συμβαίνει επί του εδάφους;
Ένα σενάριο που εξετάζεται είναι κατά πόσο το Ισραήλ επιχειρεί να «μαλακώσει» στόχους από αέρος, ώστε να διευκολύνει ενδεχόμενες εσωτερικές εξεγέρσεις, υποκινούμενες από δίκτυα στο εσωτερικό της χώρας. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατακερματισμό του Ιράν ή ακόμη και σε εμφύλια σύγκρουση.
Το Ιράν δεν θα διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ, λέει ο προσωρινός διάδοχος του Χαμενεΐ
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις προς αυτήν την κατεύθυνση. Ελλείψει μιας τέτοιας στρατηγικής, το ιρανικό καθεστώς είναι πιθανό να αντέξει αρκετές εβδομάδες αεροπορικών επιδρομών, όσο σφοδρές κι αν είναι.
Πόλεμος με διαφορετικούς στόχους
Η ασυμμετρία αφορά και τους τελικούς στόχους. Για να θεωρήσουν ότι νίκησαν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα πρέπει να επιτύχουν αλλαγή καθεστώτος — εφόσον αυτός είναι ο επιδιωκόμενος στόχος. Αντιθέτως, για την ιρανική ηγεσία, «νίκη» μπορεί να σημαίνει απλώς επιβίωση.
Η διατήρηση, όμως, ενός τόσο υψηλού ρυθμού επιθέσεων επ’ αόριστον δεν αποτελεί ρεαλιστική επιλογή για Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ. Πιθανές απώλειες Αμερικανών πιλότων ή στρατιωτών, οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, η αποσταθεροποίηση της περιοχής και η φθίνουσα εσωτερική στήριξη σε έναν ακόμη ξένο πόλεμο θέτουν όρια.
Το κρίσιμο ερώτημα, καταλήγει η ανάλυση, είναι τι θα συμβεί όταν αυτά τα όρια επιτευχθούν — και το ιρανικό καθεστώς παραμένει ακόμη όρθιο.
