Το πολυνομοσχέδιο με τίτλο «Ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, σύσταση νέας κατηγορίας θέσεων Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, το πλαίσιο λειτουργίας Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης και άλλες ρυθμίσεις» του υπουργείου Παιδείας, περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης – από την πρωτοβάθμια έως την τριτοβάθμια και την καλλιτεχνική εκπαίδευση – καθώς και σε συναφείς διοικητικές και επαγγελματικές δομές.
Μεταξύ των ρυθμίσεων, που συγκεντρώνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, είναι η εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτηρίου (International Baccalaureate – ΙΒ) στο δημόσιο σχολείο, όπως και η ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αναβαθμίσει θεσμικά τις καλλιτεχνικές σπουδές στη χώρα. Σημαντικό σημείο προς ανάδειξη, αποτελεί, επίσης η ρύθμιση για το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας, το οποίο εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια αναβάθμισης του Λυκείου.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι από το εν λόγω νομοσχέδιο απουσιάζει η πολυσυζητημένη ρύθμιση για την ισοτιμία πτυχίων περίπου 400.000 αποφοίτων των πρώην ΤΕΙ. Σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, το ζήτημα παραμένει υπό επεξεργασία ενώ πρόκειται να συζητηθεί στο επόμενο υπουργικό συμβούλιο. Παράλληλα, αποσύρθηκε διάταξη, που θα επέτρεπε σε δημοσίους υπαλλήλους να διδάσκουν ως εντεταλμένοι διδάσκοντες στα πανεπιστήμια.
Σχετικά με το ΙΒ
«Για πρώτη φορά περνάμε από τη θεωρητική πρόβλεψη στην πράξη, εντάσσοντας το International Baccalaureate στο δημόσιο σχολείο με σαφείς όρους και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η πιστοποίηση των πρώτων 13 σχολείων αναμένεται έως τον Μάιο και ο στόχος είναι η έναρξη του προγράμματος τον Σεπτέμβριο του 2026. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό βήμα για ένα ακόμη πιο εξωστρεφές, σύγχρονο και ποιοτικό δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Και βεβαίως, καμία συζήτηση δεν γίνεται για ένταξη στο δημόσιο πανεπιστήμιο μέσω ΙΒ. Στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας η εισαγωγή γίνεται μόνο μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων, και αυτό το γνωρίζετε πολύ καλά». Αυτό τόνισε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.
«Δεν φέρνουμε τώρα το ΙΒ στο δημόσιο σχολείο ως άγνωστο ή νέο τίτλο. Το International Baccalaureate προβλέπεται ήδη από τον ν. 2327/1995 ως τίτλος ισότιμος προς το απολυτήριο λυκείου. Αυτό που κάνουμε σήμερα είναι κάτι διαφορετικό και πολύ πιο ουσιαστικό. Φέρνουμε στην πράξη τη δυνατότητα υλοποίησης αυτού του πλαισίου μέσα στη δημόσια εκπαίδευση, με συγκεκριμένους όρους οργάνωσης, στελέχωσης και πιστοποίησης» σημείωσε η Υπουργός.
Υπενθυμίζεται ότι έχουν ήδη επιλεγεί δεκατρία υποψήφια σχολεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο και Ηράκλειο, και έχουν πραγματοποιηθεί οι σχετικές επιμορφώσεις εκπαιδευτικών.
Τα 13 υποψήφια Σχολεία είναι τα εξής
ΑΤΤΙΚΗ
Μουσικό Σχολείο Αθήνας
Καλλιτεχνικό Σχολείο Γέρακα
Μουσικό Σχολείο Παλλήνης
Πρότυπο ΓΕΛ Αγ. Αναργύρων
Πρότυπο ΓΕΛ Βαρβακείου
Πρότυπο ΓΕΛ Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης
Πρότυπο ΓΕΛ Ιωνιδείου
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
1ο Πρότυπο ΓΕΛ Μανόλης Ανδρόνικος
Πειραματικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Μουσικό Σχολείο Θεσσαλονίκης
ΒΟΛΟΣ
Μουσικό Σχολείο Βόλου
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Πρότυπο ΓΕΛ Ηρακλείου
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, τον Απρίλιο προβλέπεται η ολοκλήρωση διαδικασίας αιτήσεων των 13 σχολείων για πιστοποίηση και υποβολή αιτήσεων. Το Μάιο αναμένεται να πραγματοποιηθούν οι επισκέψεις πιστοποίησης στα σχολεία, έως τα τέλη Ιουνίου οι τελικές αποφάσεις του Οργανισμού Διεθνούς Απολυτηρίου. Από το Σεπτέμβριο του 2026, πρόκειται να ξεκινήσει η λειτουργία των πιστοποιημένων σχολείων.
Στο σχέδιο νόμου συμπεριλαμβάνονται ακόμη ρυθμίσεις για την εγγραφή μαθητών και τη στελέχωση των τμημάτων. Τον ορισμό συντονιστή προγράμματος. Τα επιμίσθια εκπαιδευτικών. Την κάλυψη κόστους βιβλίων, εξοπλισμού και εξετάστρων για τους μαθητές.
Σχετικά με το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας
Στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου, δρομολογείται η εισαγωγή δωρεάν ψηφιακού Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας για τους μαθητές της Γ Γυμνασίου. Για πρώτη φορά, από το σχολικό έτος 2026 – 2027 οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν δωρεάν στις κρατικές εξετάσεις μέσω ηλεκτρονικής διαδικασίας για μία από τις τέσσερις (4) βασικές ευρωπαϊκές γλώσσες που διδάσκονται στο σχολείο: αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά ή ιταλικά.
Όπως τόνισε η Υπουργός: «Για πρώτη φορά, οι μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ Γυμνασίου θα μπορούν να αποκτήσουν χωρίς καμιά επιβάρυνση για τις οικογένειες, ένα αξιόπιστο και αναγνωρισμένο κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας. Παράλληλα εξελίσσουμε το Κρατικό Πιστοποιητικό σε ένα σύγχρονο, ψηφιακό και πλήρως δωρεάν σύστημα πιστοποίησης γλωσσομάθειας, ενισχύοντας την ισότητα των ευκαιριών και την ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης. Το νέο σύστημα εξετάσεων εισάγει καινοτόμες μεθόδους αξιολόγησης, καθώς βασίζεται σε προσαρμοστικές εξετάσεις μέσω υπολογιστή, αξιοποιεί ενιαίες και επιστημονικά ελεγμένες δεξαμενές θεμάτων, υποστηρίζεται από δίκτυο Κέντρων Ηλεκτρονικών Εξετάσεων σε όλη τη χώρα»
Η εισαγωγή του ψηφιακού Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας αποτελεί, μέρος ενός ευρύτερου συστήματος αξιόπιστης και διαβαθμισμένης πιστοποίησης γνώσεων και δεξιοτήτων των μαθητών και μαθητριών, το οποίο συνδέεται άμεσα με το Εθνικό Απολυτήριο και συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού και δίκαιου πλαισίου αξιολόγησης και πιστοποίησης της σχολικής διαδρομής.
Η Υπουργός υπογράμμισε σχετικά: «με τη νέα αυτή παρέμβαση κάνουμε τη γλωσσομάθεια πιο προσβάσιμη, πιο αξιόπιστη και πραγματικά δωρεάν για όλα τα παιδιά, ενισχύοντας ουσιαστικά τον ρόλο του δημόσιου σχολείου. Παράλληλα, ενισχύουμε τα θεμέλια για την εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου.»
Η εφαρμογή του μέτρου θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, με στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας και της αξιοπιστίας του συστήματος: η πιλοτική φάση θα ξεκινήσει στο τέλος του 2026, η γενικευμένη εφαρμογή τοποθετείται στο 2027, ενώ η πλήρης ανάπτυξη σε εθνική κλίμακα προβλέπεται έως το 2030.
Για την καθολική εφαρμογή έχει διασφαλιστεί χρηματοδότηση ύψους 20,8 εκατομμυρίων ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030.
Σοφία Ζαχαράκη για τη δημιουργία Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών: Υλοποιούμε ένα όραμα και ένα αίτημα 50 ετών και ταυτόχρονα ρυθμίζουμε με κανόνες, συνέχεια και προοπτική την καλλιτεχνική εκπαίδευση
Η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών παρέχει, για πρώτη φορά, ενιαίο και σαφές πλαίσιο για την καλλιτεχνική εκπαίδευση, με διαβάθμιση τίτλων και δυνατότητες ακαδημαϊκής εξέλιξης, υπογράμμισε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, στην ομιλία της κατά την πρώτη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου.
Σύμφωνα με την κ.Ζαχαράκη, η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (Α.Σ.Π.Τ.), ενός δημόσιου, πλήρως αυτοδιοικούμενου Α.Ε.Ι. ειδικού σκοπού, αποτελεί ιστορική τομή, που ανταποκρίνεται σε πάγιο αίτημα δεκαετιών του καλλιτεχνικού κόσμου ενώ στόχο έχει τη θεσμική ενίσχυση και αναβάθμιση των καλλιτεχνικών σπουδών.
Η ΑΣΠΤ θα παρέχει σπουδές σε όλα τα επίπεδα (προπτυχιακό, μεταπτυχιακό και διδακτορικό), θα αναπτύσσει ερευνητική δραστηριότητα και θα ενσωματώνει την καλλιτεχνική πράξη στον πυρήνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Όπως χαρακτηριστικά είπε η Σοφία Ζαχαράκη, «θεμελιώνουμε ένα ίδρυμα σχεδιασμένο για τη φύση των παραστατικών τεχνών, που οργανώνει πρώτο, δεύτερο και τρίτο κύκλο σπουδών, αναπτύσσει έρευνα και παρέχει παιδαγωγική εκπαίδευση και εξειδίκευση. Ένα ίδρυμα στο οποίο η καλλιτεχνική πράξη και η δεξιότητα αναγνωρίζονται ως πυρήνας του γνωστικού αντικειμένου».
Η λειτουργία της θα στηριχθεί σε στενή συνεργασία με κορυφαίους δημόσιους πολιτιστικούς φορείς, όπως το Εθνικό Θέατρο, η Εθνική Λυρική Σκηνή, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, αξιοποιώντας την εμπειρία και την τεχνογνωσία τους.
Η Υπουργός υπογράμμισε ότι η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από σαφή μηχανισμό εφαρμογής, επιτρέποντας την άμεση λειτουργία της σχολής με αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών και τόνισε, χαρακτηριστικά ότι «η μετάβαση δεν γίνεται με θεσμικό κενό. Η Α.Σ.Π.Τ. μπορεί να ξεκινήσει άμεσα, με χρήση υφιστάμενων υποδομών και με ρεαλιστικούς όρους εφαρμογής, χωρίς να εξαρτάται από την προηγούμενη ολοκλήρωση νέων κτιριακών εγκαταστάσεων. Αυτό σημαίνει σοβαρή μεταρρύθμιση. Όχι μόνο να θεσπίζεις, αλλά και να μπορείς να εφαρμόζεις».
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδικό σύστημα εισαγωγής, προσαρμοσμένο στη φύση των σπουδών, με έμφαση στην αξιολόγηση καλλιτεχνικών δεξιοτήτων, ενώ προβλέπεται ειδικό πλαίσιο για το διδακτικό προσωπικό, που συνδυάζει ακαδημαϊκά προσόντα και καλλιτεχνική εμπειρία.
Το νομοσχέδιο, εισάγει για πρώτη φορά ενιαίο και σαφές πλαίσιο για την καλλιτεχνική εκπαίδευση, με διαβάθμιση τίτλων και δυνατότητες ακαδημαϊκής εξέλιξης.
Οι τίτλοι των ανώτερων σχολών εντάσσονται στο επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, ενώ δημιουργούνται θεσμοθετημένες «γέφυρες» προς το επίπεδο 6, μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων ή ειδικών προγραμμάτων σπουδών, μεταξύ άλλων και μέσω του Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Η Υπουργός αφού ευχαρίστησε τους εκπροσώπους των κομμάτων, τους φορείς αλλά και τους ανθρώπους της τέχνης και της εκπαίδευσης για τη συμμετοχή τους στον δημόσιο διάλογο, υπογράμμισε ότι «τα σχόλια όλων θα καταγραφούν με προσοχή και θα αξιολογηθούν με τη σοβαρότητα που τους αναλογεί, ώστε να προχωρήσουμε σε μια συζήτηση ουσίας, αντάξια της σημασίας του εγχειρήματος».
Κλείνοντας, η Σοφία Ζαχαράκη την ομιλία της, υπογράμμισε ότι «με το παρόν νομοσχέδιο λύνουμε μια εκκρεμότητα δεκαετιών για τις παραστατικές τέχνες. Οργανώνουμε με κανόνες ένα πεδίο που για χρόνια παρέμενε κατακερματισμένο. Δημιουργούμε πραγματικές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές διαδρομές. Επενδύουμε στη δημιουργία, στην ποιότητα, στη διαπερατότητα και στη θεσμική σοβαρότητα. Το όραμα πενήντα ετών γίνεται πλέον πραγματικότητα. Και είμαστε εδώ όχι απλώς για να το εξαγγείλουμε, αλλά για να το υλοποιήσουμε μαζί».
Το Υπουργείο προσέρχεται στη συζήτηση με ανοιχτή διάθεση και με σεβασμό σε κάθε τεκμηριωμένη παρατήρηση» δήλωσε ολοκληρώνοντας την ομιλία της η Σοφία Ζαχαράκη και επεσήμανε ότι «το μεγάλο ενδιαφέρον που έχει ήδη εκδηλωθεί επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που αγγίζει πραγματικές ανάγκες και πραγματικές προσδοκίες.
Θα ακούσουμε όλους με προσοχή. Θα καταγράψουμε κάθε ουσιαστική παρατήρηση.
Και θα προχωρήσουμε σε μια συζήτηση αντάξια ενός νομοσχεδίου που έρχεται να υλοποιήσει ένα όραμα ετών για τον καλλιτεχνικό και δημιουργικό κόσμο της χώρας», κατέληξε.
Στο νομοσχέδιο προβλέπονται, επίσης, τα εξής: Μεταφέρεται στο Υπουργείο Παιδείας η Διεύθυνση Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Πολιτισμού, μαζί με τις αρμοδιότητες, το προσωπικό και τις υποδομές της. Τίθενται υπό την εποπτεία του ίδιου υπουργείου κρατικοί φορείς καλλιτεχνικής και μουσικής εκπαίδευσης. Επανακαθορίζονται τα διοικητικά πρόστιμα για παραβάσεις σε ιδιωτικές σχολές ανώτερης μουσικής εκπαίδευσης.
Τί άλλο περιλαμβάνεται στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο
Στον χώρο της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εισάγονται εκτεταμένες αλλαγές, με έμφαση στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και των υπηρεσιών.
Σχολικές βιβλιοθήκες, ψηφιακές υποδομές και επαγγελματικός προσανατολισμός
Πρακτική εφαρμογή του ψηφιακού μετασχηματισμού της εκπαίδευσης, αποτελούν οι σχολικές βιβλιοθήκες, οι οποίες αποκτούν διευρυμένο ρόλο ως χώροι έντυπης και ψηφιακής μάθησης. Δημιουργείται ενιαίο «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών», που θα διασυνδέει τα σχολεία με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και άλλους φορείς, με την υποστήριξη του ΙΤΥΕ Διόφαντος. Παράλληλα, συγκροτείται Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών με διευρυμένες αρμοδιότητες. Προβλέπεται η δημιουργία επιστημονικών επιτροπών και θεματικών υπευθύνων. Καθορίζονται διαδικασίες στελέχωσης και εμπλουτισμού των βιβλιοθηκών. Η ρύθμιση προσβλέπει στην ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη δημιουργία ενός εθνικού δικτύου «Σχολείων Φιλαναγνωσίας».
Βάσει του νομοσχεδίου, επεκτείνονται οι υπηρεσίες συμβουλευτικής σταδιοδρομίας και σε μαθητές της Γ’ Γυμνασίου και ειδικών δομών εκπαίδευσης με αύξηση των ατομικών συνεδριών και αξιοποίηση υφιστάμενων δομών.
Τριτοβάθμια εκπαίδευση και ακαδημαϊκοί τίτλοι
Στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης προβλέπονται ρυθμίσεις για την πιστοποίηση παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας, την αναπροσαρμογή αποδοχών διοικητικών στελεχών ΑΕΙ, το νέο πλαίσιο για αθλητικές δομές στα πανεπιστήμια.
Παράλληλα, τροποποιούνται διαδικασίες στον ΔΟΑΤΑΠ για την αναγνώριση τίτλων σπουδών, ενώ ρυθμίζονται ζητήματα λειτουργίας του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων αποσπάσεων και επιδομάτων.
Ρυθμίσεις για πρόσβαση σε επαγγέλματα
Το νομοσχέδιο τροποποιεί το πλαίσιο, που αφορά τα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, εισάγοντας τη δυνατότητα προκαταρκτικής αξιολόγησης της αναλογικότητας περιορισμών από αρμόδιους φορείς, τη σύσταση Ειδικών Επιτροπών Αξιολόγησης σε κάθε υπουργείο καθώς και τις διαδικασίες επικοινωνίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για ανταλλαγή πληροφοριών.
Ρυθμίσεις για εκπαιδευτικούς και διοικητικό προσωπικό
Στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο, περιλαμβάνονται διατάξεις, που αφορούν τις αποσπάσεις εκπαιδευτικών και επέκτασή τους σε ειδικό προσωπικό, τη δυνατότητα μετατάξεων σε διοικητικές θέσεις μετά από πολυετή απόσπαση, την επιμήκυνση της θητείας συντονιστών εκπαίδευσης εξωτερικού σε πέντε έτη, την καταβολή επιμισθίων όπως και ρυθμίσεις μισθολογικής φύσης.
Λοιπές ρυθμίσεις
Το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις σχετικά με τη δυνατότητα απασχόλησης μη πιστοποιημένων εκπαιδευτών σε Κέντρα Δια Βίου Μάθησης υπό προϋποθέσεις, την πρόβλεψη αποζημιώσεων για μέλη επιτροπών εθνικού διαλόγου. Ρυθμίσεις για ηλεκτρονικές εξετάσεις γλωσσομάθειας και σχετικά μητρώα.
Τέλος, παρατείνεται η δυνατότητα εισαγωγής καθ’ υπέρβαση στα ΑΕΙ για υποψηφίους που επλήγησαν από το Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη.
Σημειώνεται, ότι το υπό συζήτηση νομοσχέδιο συνιστά μία από τις πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον χώρο της εκπαίδευσης, συγκεντρώνοντας πλήθος ετερογενών ρυθμίσεων, που αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω πολιτικής και θεσμικής επεξεργασίας μέχρι την τελική ψήφισή του.
